مقایسۀ شاخص های رشد زبانی و آگاهی واژگانی کودکان دوزبانه (آذری- فارسی) کمشنوا با همتایان طبیعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان شناسی همگانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، تهران، ایران
2 استادیار گروه زبان شناسی همگانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه آمار، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22038/jpsr.2020.40712.1963چکیده
هدف: با توجه به تاثیر دوزبانگی و کاشت حلزون بر رشد زبان و مهارت های فرازبانی، بررسی این مهارت ها در کودکان دوزبانه در زبان های مختلف و مقایسه آن در کودکان دوزبانهی طبیعی و کم شنوای کاشت حلزون میتواند منجر به شناخت بیشتر ما از رشد زبان در کودکان و عوامل دخیل در آن شود. هدف پژوهش حاضر، مطالعه مقایسه ای میانگین طول گفته و غنای واژگانی با آگاهی واژگانی (جنبه محتوایی و ساختاری) از خرده آزمون مهارت فرازبانی میان کودکان دوزبانهی طبیعی و کم شنوای کاشت حلزون پایه اول ابتدایی در دوزبانه های آذری - فارسی است. روش بررسی: برای انجام این پژوهش 6 کودک دوزبانهی اول ابتدایی کم شنوای کاشت حلزون از بین مدارس استثنایی شهر زنجان در سال تحصیلی 98-97 به صورت نمونه گیری از میان نمونه های در دسترس و 6 کودک همتای سنی طبیعی بر اساس شاخص های جنسیت، سن، مشابهت شرایط اجتماعی- اقتصادی انتخاب و در میانگین طول گفته و غنای واژگانی با مهارت فرازبانی با هم مقایسه شدند. برای بررسی میانگین طول گفته و غنای واژگانی از تحلیل نمونه ی گفتار پیوسته و برای بررسی مهارت های فرازبانی از آزمون های آگاهی واژگانی (شامل بررسی محتوایی و ساختاری تعریف واژه) استفاده شد. یافته ها: بررسی و تحلیل داده ها نشان داد که در زبان آذری میانگین رشد طول گفته و غنای واژگانی کودکان پایه اول ابتدایی دوزبانهی آذری- فارسی کم شنوای دارای کاشت حلزون دچار تاخیر است (0/05>p). اما در زبان فارسی از شاخص های رشد زبانی فقط میانگین طول گفته تاخیر دارد (0/05>p) و در هیچ کدام از جنبه های محتوایی و ساختاری مهارت تعریف واژگانی کودکان کم شنوای دارای کاشت حلزون تفاوت معناداری مشاهده نشد (0/05<p). پایین بودن سطح توانایی فرازبانی آزمودنی ها در آزمون های فرازبانی زبان آذری را میتوان ناشی از آموزش رسمی زبان فارسی در مدارس دانست. نتیجه گیری: مطابق با نتایج حاصل از این تحقیق، میانگین امتیازات آزمون گفتار پیوسته نشان داد که عملکرد کودکان دوزبانهی پایه اول ابتدایی طبیعی در بخش غنای واژگانی و میانگین طول گفتار زبان فارسی از کودکان دوزبانهی دارای کاشت حلزون بهتر است.