بررسی تغییرات کاربری اراضی و اثر آن بر روند فرسایش خاک در حوضه باغملک با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی و مدل RUSLE
نویسندگان
1 گروه مهندسی منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران (خوزستان)، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jes.2021.324250.1008180چکیده
هدف پژوهش، بررسی تغییرات کاربری و اثر آن بر فرسایش خاک و تولید رسوب در حوضه باغملک است. ابتدا تصاویر ماهوارهای با شبکه عصبی مصنوعی طبقهبندی شده و تغییرات کاربری در سالهای ۲۰۰۲-۲۰۱۹ بررسی گردید. سپس فرسایش خاک با مدل RUSLE محاسبه و میزان بار رسوب برآورد شد. نتایج نشان داد که مناطق مسکونی، اراضی بایر و زراعت دیم افزایش مساحت و پهنههای آبی، مراتع و زراعت آبی کاهش مساحت داشتهاند. با لحاظ حد متوسط خاکسازی حدود ۱۵ تن در هکتار در سال، ملاحظه شد که در سال ۲۰۰۲ حدود ۱۹.۶۹ درصد و در سال ۲۰۱۹ حدود ۴۵.۳۶ درصد از مساحت منطقه مقدار فرسایش از حد قابل قبول بیشتر بوده است. نسبت تحویل رسوب بین ۰.۲۹ تا ۰.۵۸ و حداکثر بار رسوب بین ۰.۱۲ تا ۰.۲۳ و رسوب کل بین ۸۱۰۵۱ تا ۳۱۳۲۴۸ برآورد شد. در دوره مورد مطالعه از مساحت طبقات کاربری دارای کلاس فرسایشی کم کاسته شده و به مساحت کلاسهای فرسایشی زیاد و عمدتاً به کلاس فرسایشی بیش از ۲۰ تن در هکتار در سال افزوده شده است. با توجه به نقشههای فرسایش در سال ۲۰۰۲ و ۲۰۱۹، به طور عمده مناطق با بیشترین خطر فرسایش در کاربریهای مرتعی و زراعت دیم قرار گرفتهاند.
