نقش نامتقارن تکانه های نرخ ارز و تورم بر شاخص کل بازار سهام در ایران: شواهدی از الگوی خودرگرسیون برداری آستانهای
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اقتصاد اسلامی، دانشکد علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22091/ise.2025.12921.1031چکیده
هدف مطالعه حاضر بررسی اثر نامتقارن نرخ ارز و نرخ تورم بر شاخص کل بازار سهام است. بدینمنظور برای بررسی اثر متغیرها بر شاخص کل بازار سهام از مدل خودرگرسیون برداری آستانهای که امکان بررسی تکانه مثبت و منفی متغیرها در مقادیر بالاتر از آستانه و کمتر از آستانه شاخص کل سهام را میدهد؛ طی دوره زمانی 1401-1379 بهصورت فصلی استفاده میشود. برای مدل خودرگرسیون برداری آستانهای پنج متغیر شاخص کل سهام، نرخ تورم، نرخ ارز، نقدینگی و شاخص تولید صنعتی درنظر گرفته شدند و شاخص کل سهام بهعنوان متغیر آستانه درنظر گرفته شد و مقدار آستانه شاخص سهام 71686 واحد است. نتایج نشان میدهد که تکانه تورم اثر نامتقارن در رژیم بالا (مقادیر بیشتر از آستانه) و پایین (مقادیر کمتر از آستانه) بر شاخص کل دارد. تکانه مثبت و منفی نرخ ارز اثر نامتقارن بر بازار سهام در رژیم بالا و پایین را نشان میدهد و تکانه مثبت اثر افزایشی و تکانه منفی اثر کاهشی بر شاخص کل سهام دارد. تکانه مثبت و منفی نقدینگی و شاخص تولید صنعتی نیز اثرات نامتقارنی بر بازار سهام در رژیم بالا و پایین نشان میدهند. بنابراین، در زمینه سیاستگذاری کلان برای رونق بازار سهام، لازم است سیاستگذاران به شوکهای مثبت و منفی متغیرها و صعودی و نزولی بودن بازار سهام توجه کنند.
