استفاده از روش "اندازه شبکه موثر" در ارزیابی کیفی مناطق حفاظتی تحت مدیریت ( مورد مطالعه: استان قزوین)

نویسندگان

1 دکتری آمایش سرزمین، گروه برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران

2 دانشیار گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دکتری آمایش سرزمین، گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران

4 دانشیار گروه برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jes.2021.302112.1008010
چکیده

هدف از مطالعه حاضر بررسی روش‌شناسی پیوستگی فرامرزی (CBC) جهت اندازه‌گیری سنجه اندازه شبکه موثر (EMS) به منظور کاهش اثر حاشیه بوده است که در استان قزوین با تاکید بر مناطق حفاظت شده، مورد ارزیابی قرار گرفته است. از سوی دیگر به منظور مقایسه بهینه، نتایج حاصل از روش CBC و روش‌های قدیمی، با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نشان داد منطقه شکار ممنوع اله‌آباد با چهار درصد تکه‌تکه شدگی، کمترین تکه‌تکه شدگی را در بین مناطق استان به خود اختصاص می‌دهد. منطقه حفاظت شده الموت با 22 درصد تکه‌تکه شدگی متوسط و زیاد، وضعیت نسبتا مطلوبی دارد. منطقه شکار ممنوع آبگرم و آوج بیش از 50 درصد واحدها دارای تکه‌تکه شدگی زیاد بوده‌اند که وضعیت چندان مطلوبی را نشان نمی‌دهد. منطقه‌های حفاظت شده طارم و باشگل نیز به ترتیب با برخورداری از تنها هشت و چهار درصد واحد مطلوب، در نامطلوبترین وضعیت در میان مناطق تحت مدیریت استان قرار دارند. نتایج کلی حاصل از این تحقیق می‌تواند علاوه‌بر برنامه‌ریزی برای حفاطت از تنوع زیستی و ارزیابی و شناسایی نواحی جدید و یا تغییر سطوح حفاظتی مناطق تحت مدیریت سازمان محیط زیست، در برنامه‌‌های کلان استان از جمله آمایش سرزمین و نیز برنامه‌ریزی های منطقه‌ای کاربرد داشته باشد.