اصول و مبانی تامین مالی حوزههای علمیه از منظر امامین انقلاب و اسناد بالادستی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری علوم اقتصادی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران و پژوهشگر اندیشکده قصد
2 دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشکده علوم اجتماعی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران.
doi
10.22091/ise.2025.13082.1036چکیده
رشد و اعتلای هر تمدنی نیازمند توجه دقیق، فراگیر و آیندهنگرانه به ابعاد و مؤلفههای گوناگون آن تمدن است. در این میان حوزه علمیه بهعنوان یکی از کلانسازمانهایی که جایگاه خطیری در شکلگیری تمدن اسلامی دارد، با مسائل راهبردی مختلفی روبهرو است که باید به نحوی مدیریت شود که قدرت راهبری آن اعتلاء یابد. یکی از مهمترین و اثرگذارترین مسائل که در سالهای اخیر دچار چالشهای متعددی بوده، نظام تأمین مالی است. از اینرو پرداختن به مباحث تامین مالی حوزههای علمیه در عصر حاضر ضروری به نظر میرسد. در این میان یکی از مباحث مهم نیازمند پژوهش و بررسی، پرداختن به اصول و مبانی تامین مالی حوزههای علمیه است. هرچند استخراج اصول و مبانی تأمین مالی حوزه نیازمند پژوهشهای فقهی، کلامی و فلسفی مفصلی است، اما بهمنظور طرحریزی نظام تأمین مالی صحیح در حوزه علمیه میتوان از راهکاری میانبر استفاده کرد که همان بررسی مبانی و اصول مبتنی بر نظر امامین انقلاب و اسناد بالادستی حوزه است. از اینرو در پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون به بررسی بیانات حضرت امام، مقام معظم رهبری و همچنین اسناد بالادستی حوزه علمیه پرداخته و شبکه مضامین آنها در رابطه با موضوع پژوهش استخراج و تحلیل شده است. در این راستا در مجموع هر سه بخش ۷۵۱ مضمون پایه متناسب با موضوع شناسایی گردید که منجر به تولید ۸۰ مضمون سازماندهنده و ۱۳ مضمون فراگیر شد.