بررسی رابطه‌ بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه با استرس شغلی و خودکارآمدی شغلی آموزگاران ابتدایی ناحیه 2 کرمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار بخش روانشناسی تربیتی،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

هدف: با توجه به اهمیت توجه به مشکلات شغلی از جمله استرس و خودکارآمدی شغلی و نقش طرحواره­های ناسازگار اولیه(EMS) در محیط شغلی، در این مطالعه به بررسی نقش طرحواره­های ایثار، اطاعت، بازداری هیجانی و معیارهای سخت­گیرانه با استرس و خودکارآمدی شغلی معلمان پرداخته شد. روش: به این منظور پرسشنامه­های خودکارآمدی معلم بندورا(۱۹۹۷)، استرس شغلی کاهن و همکاران(1964) و سوالات مرتبط پرسشنامه طرحواره­های یانگ (1994) مورد استفاده قرار گرفت. جامعه آماری شامل آموزگاران ابتدایی شاغل در سال تحصیلی 1400-1401 در ناحیه 2 کرمان بودند که براساس جدول مورگان تعداد 201 نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه­ای مورد بررسی قرار گرفتند و داده­ها با روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه در فضای آماری spss22 مورد بررسی قرار گرفتند. یافته­ها: نتایج نشان داد که استرس شغلی با خودکارآمدی رابطه­ منفی و معناداری دارد و نتایج رگرسیون نیز تائید کننده­ رابطه­ استرس شغلی و خودکارآمدی بود. طرحواره­های ناسازگار اولیه­ی اطاعت، ایثار، بازداری هیجانی و معیارهای سختگیرانه با افزایش استرس شغلی و کاهش خودکارآمدی شغلی مرتبط هستند و حتی می­توانند نقش پیش­بین برای این دو متغیر داشته باشند. نتیجه­گیری: از این رو با توجه به تاثیرات منفی طرحواره­های ناسازگار اولیه در تمام ابعاد زندگی فرد و از طرفی اهمیت نقش و تاثیرگذاری معلم در تعلیم و تربیت دانش­آموزان به خصوص در دوران ابتدایی ضرورت دارد که به تعدیل طرحواره­ها در معلمان پرداخته شود تا هم استرس شغلی آنها کاهش یابد و هم اینکه خودکارآمدی شغلی آنها در امر آموزش افزایش یابد.