استخراج و ارزیابی شاخصهای مؤثر بر کیفیت منظر چندحسی در باغ ایرانی (مطالعهی موردی: باغ ارم شیراز)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22059/jes.2021.317732.1008121چکیده
حواس انسان ابزار درک پدیدهها، محیط و فضای پیرامون وی هستند. اما توجه بیش از اندازه به منظر و محیط بصری به عنوان زمینه ادراک و شناخت، موجب تضعیف دیگر مناظر حسی میگردد و تأثیر یکپارچه و همبسته قلمروی چندگانهی تجارب حسی را به سمت یکجانبهنگری سوق میدهد. لذا بررسی جایگاه ادراکات حسی، برای برقراری دوبارهی پیوند همهجانبه میان انسان و جهان پیرامون وی ضرورت مییابد. با توجه به اهمیت منظر چندحسی در کیفیت ادراک حسی محیط کالبدی، این پژوهش به ارزیابی کیفی ابعاد حسی منظر در باغ ارم شیراز از دیدگاه مخاطبان میپردازد. هدف پژوهش حاضر، کاربردی است و از نظر ماهیت با راهبرد توصیفی-تحلیلی و راهکار پرسشنامه انتظام یافته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که هر یک از مناظر حسی بساوایی، بویایی، شنوایی، چشایی و بینایی به ترتیب بر کیفیت کلیت منظرچندحسی اثرگذارند. از این میان حس لامسه بیشترین و حس بینایی بر خلاف آنچه در ظاهر انتظار میرود، کمترین ضریب تأثیر را در میان حواس پنجگانه دارند. در پسِ هر منظر حسی، گردآمدن تمامی حواس (نظام چندحسی) فرای ریزشاخصها موجب میشود حواس مختلف با قرارگیری در کنار هم و اثرگذاری برهم، یکدیگر را تعالی بخشند و در نتیجه کیفیت محیط از طریق ایجاد منظرچندحسی ارتقاء یابد.