اثرات متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب: تحلیل مقایسه ای گروههای درآمدی کشورها
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان. H.daliri@gu.ac.ir
doi
10.22091/ise.2025.13307.1044چکیده
این مطالعه به بررسی رابطه پویای متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب در بین 154 کشور دنیا در دو گروه درآمدی و برای دوره 2022-2007 پرداخته است. با توجه به مبانی نظری، سرمایه اجتماعی که با اعتماد، شبکهها و هنجارهای اجتماعی شناخته میشود، بهعنوان یک عامل تعیینکننده و با اثر متقابل با کیفیت حکمرانی که شامل کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت نظارت، اثربخشی دولت، ثبات سیاسی و عدم وجود خشونت و حق اظهارنظر و پاسخگویی است، مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور ارزیابی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب، در ابتدا شاخصهای ششگانه حکمرانی خوب با استفاده از روش معادلات ساختاری و تحلیل مؤلفههای اصلی موزون شدند و در ادامه، با استفاده از روش خودرگرسیون برداری در دادههای تابلویی، ارتباط متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب در دو گروه کشورهای با درآمد بیشتر از متوسط و کشورهای با درآمد کمتر از متوسط ارزیابی و مقایسه شد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که سرمایه اجتماعی در کشورهای با درآمد کمتر از متوسط بهطور مثبت بر کیفیت حکمرانی تأثیر میگذارد. از سوی دیگر، حکمرانی خوب بهطور معناداری موجب تقویت سرمایه اجتماعی میشود. این اثر در کشورهای با درآمد کمتر از متوسط بزرگتر و در کشورهای با درآمد بیشتر از متوسط، پایدارتر است. این یافتهها مؤید ارتباط متقابل بین حکمرانی و سرمایه اجتماعی است، بهگونهای که اثر حکمرانی بر سرمایه اجتماعی مهمتر و بزرگتر است. نتایج این مطالعه، پیامدهای سیاستی ارزشمندی برای توسعه پایدار از طریق مداخلات هدفمند متناسب با سطح درآمد و محیط اجتماعی-سیاسی کشورها ارائه میدهد.