اثرات متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب: تحلیل مقایسه ای گروه‌های درآمدی کشورها

نویسندگان

1 دانشیار اقتصاد، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان. H.daliri@gu.ac.ir

doi
10.22091/ise.2025.13307.1044
چکیده

این مطالعه به بررسی رابطه پویای متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب در بین 154 کشور دنیا در دو گروه درآمدی و برای دوره 2022-2007 پرداخته است. با توجه به مبانی نظری، سرمایه اجتماعی که با اعتماد، شبکه‌­ها و هنجار­های اجتماعی شناخته می‌شود، به­عنوان یک عامل تعیین‌­کننده و با اثر متقابل با کیفیت حکمرانی که شامل کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت نظارت، اثر­بخشی دولت، ثبات سیاسی و عدم وجود خشونت و حق اظهارنظر و پاسخگویی است، مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور ارزیابی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب، در ابتدا شاخص­های شش­گانه حکمرانی خوب با استفاده از روش معادلات ساختاری و تحلیل مؤلفه­های اصلی موزون شدند و در ادامه، با استفاده از روش خود­رگرسیون برداری در داده­های تابلویی، ارتباط متقابل بین سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب در دو گروه کشور­های با درآمد بیشتر از متوسط و کشور­های با درآمد کمتر از متوسط ارزیابی و مقایسه شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعی در کشور­های با درآمد کمتر از متوسط به­طور مثبت بر کیفیت حکمرانی تأثیر می‌­گذارد. از سوی دیگر، حکمرانی خوب به­طور معنا­داری موجب تقویت سرمایه اجتماعی می­شود. این اثر در کشور­های با درآمد کمتر از متوسط بزرگ­تر و در کشور­های با درآمد بیشتر از متوسط، پایدار­تر است. این یافته‌­ها مؤید ارتباط متقابل بین حکمرانی و سرمایه اجتماعی است، به­گونه­ای که اثر حکمرانی بر سرمایه اجتماعی مهم­تر و بزرگ­تر است. نتایج این مطالعه، پیامد­های سیاستی ارزشمندی برای توسعه پایدار از طریق مداخلات هدفمند متناسب با سطح درآمد و محیط اجتماعی-سیاسی کشور­ها ارائه می­‌دهد.