اثرپذیری رشد اقتصادی از سرمایه‌گذاری مسکن؛ رویکرد اقتصاد رفتاری

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22091/ise.2025.13300.1043
چکیده

اقتصاد مسکن به­عنوان یکی از بخش­های پیشرو در اقتصاد ملی اثر تعیین­کننده­ای بر متغیر­های اقتصاد کلان دارد. در این مطالعه، تأثیر سرمایه­گذاری در مسکن بر رشد اقتصادی در چهارچوب اقتصاد رفتاری و بر پایه الگویMunkh-Ulzii (2018)  طی دوره زمانی1380:1-1399:1 در ایران مورد بررسی قرار می­گیرد. بدین منظور، متغیر­های رفتاری سرمایه‌­گذاران مسکن شامل رفتار‌تقلیدی و خوش­‌بینی بیش از حد محاسبه شده و در برآورد معادلات قیمت ‌مسکن و رشد ‌اقتصادی استفاده می­شوند. برآورد مدل با استفاده از روش سیستم معادلات به‌ظاهر نامرتبط (SUR) نشان می­دهد که عوامل بنیادی قیمت مسکن شامل قیمت ‌زمین و نرخ رشد ‌جمعیت اثر مثبت، عوامل غیر­بنیادی از جمله قیمت‌سهام اثر مثبت و نقدینگی و نرخ سود بانکی اثر بی­‌معنا بر قیمت‌ مسکن داشته‌اند. عامل رفتاری خوش­‌بینی بیش از حد بر قیمت مسکن بی­تأثیر بوده، ولی رفتار تقلیدی اثر مثبت و معنا­داری بر قیمت مسکن داشته ‌است. نتایج معادله رشد‌اقتصادی نشان می­دهد که سرمایه ‌فیزیکی، نرخ رشد ‌جمعیت و مخارج‌آموزشی دولت اثر مثبت و قیمت ‌مسکن، نرخ ارز و نرخ سود بانکی اثر منفی بر رشد اقتصادی دارند و نقدینگی اثر معناداری بر رشد اقتصادی ندارد. مؤلفه­های رفتاری سرمایه­‌گذاران بخش مسکن به­‌طور مستقیم بر رشد اقتصادی مؤثر نیستند، اما می­توانند به­‌طور غیر­مستقیم از طریق قیمت مسکن بر رشد اقتصادی مؤثر باشند. خوش‌­بینی بیش از حد به دلیل بی­اثر بودن بر قیمت مسکن، بر رشد اقتصادی اثر ندارد؛ اما با توجه به اثر مثبت رفتار‌تقلیدی بر قیمت مسکن و اثر منفی قیمت مسکن بر رشد اقتصادی، اثر منفی رفتارتقلیدی بر رشد اقتصادی از طریق قیمت مسکن حاصل می­شود.