اثرپذیری رشد اقتصادی از سرمایهگذاری مسکن؛ رویکرد اقتصاد رفتاری
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22091/ise.2025.13300.1043چکیده
اقتصاد مسکن بهعنوان یکی از بخشهای پیشرو در اقتصاد ملی اثر تعیینکنندهای بر متغیرهای اقتصاد کلان دارد. در این مطالعه، تأثیر سرمایهگذاری در مسکن بر رشد اقتصادی در چهارچوب اقتصاد رفتاری و بر پایه الگویMunkh-Ulzii (2018) طی دوره زمانی1380:1-1399:1 در ایران مورد بررسی قرار میگیرد. بدین منظور، متغیرهای رفتاری سرمایهگذاران مسکن شامل رفتارتقلیدی و خوشبینی بیش از حد محاسبه شده و در برآورد معادلات قیمت مسکن و رشد اقتصادی استفاده میشوند. برآورد مدل با استفاده از روش سیستم معادلات بهظاهر نامرتبط (SUR) نشان میدهد که عوامل بنیادی قیمت مسکن شامل قیمت زمین و نرخ رشد جمعیت اثر مثبت، عوامل غیربنیادی از جمله قیمتسهام اثر مثبت و نقدینگی و نرخ سود بانکی اثر بیمعنا بر قیمت مسکن داشتهاند. عامل رفتاری خوشبینی بیش از حد بر قیمت مسکن بیتأثیر بوده، ولی رفتار تقلیدی اثر مثبت و معناداری بر قیمت مسکن داشته است. نتایج معادله رشداقتصادی نشان میدهد که سرمایه فیزیکی، نرخ رشد جمعیت و مخارجآموزشی دولت اثر مثبت و قیمت مسکن، نرخ ارز و نرخ سود بانکی اثر منفی بر رشد اقتصادی دارند و نقدینگی اثر معناداری بر رشد اقتصادی ندارد. مؤلفههای رفتاری سرمایهگذاران بخش مسکن بهطور مستقیم بر رشد اقتصادی مؤثر نیستند، اما میتوانند بهطور غیرمستقیم از طریق قیمت مسکن بر رشد اقتصادی مؤثر باشند. خوشبینی بیش از حد به دلیل بیاثر بودن بر قیمت مسکن، بر رشد اقتصادی اثر ندارد؛ اما با توجه به اثر مثبت رفتارتقلیدی بر قیمت مسکن و اثر منفی قیمت مسکن بر رشد اقتصادی، اثر منفی رفتارتقلیدی بر رشد اقتصادی از طریق قیمت مسکن حاصل میشود.