رابطه کانون کنترل و مسئولیت‌پذیری اجتماعی با میانجی‌گری اخلاق حرفه‌ای در بین معلمان ابتدایی شهرری

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

doi
چکیده

پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه کانون کنترل و مسئولیت ‌پذیری اجتماعی با میانجی‌گری اخلاق حرفه‌ای انجام‌شده ‌‌است. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بوده است. جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان ابتدایی ناحیه یک و دو شهرری (1160 نفر) بوده است. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران، 218 نفر تعیین شد. روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب می‌باشد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ کانون کنترل با پایایی (84/0=α)، اخلاق حرفه‌ای با پایایی(96/0=α) و مسئولیت‌پذیری اجتماعی(91/0=α) استفاده شد که روایی محتوایی آنها با استفاده از نظرات متخصصان بررسی و تایید گردید. همچنین روایی سازه پرسشنامه‌ها نیز با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی بررسی و تأیید گردید. یافته‌ها نشان داد، از میان مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای، مولفه عدالت و مولفه مسئولیت‌پذیری قابلیت پیش‌بینی مسئولیت‌پذیری اجتماعی را داشته ‌است. مدل‌یابی معادلات ساختاری نیز حاکی از تأثیر کانون کنترل بر اخلاق حرفه‌ای(50/0=γ) و مسئولیت‌پذیری اجتماعی(14/0=β) بوده است. هم‌چنین اخلاق حرفه‌ای به‌طور مستقیم بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی(54/0=β) تأثیرگذار بوده است. نهایتاً، کانون کنترل، با میانجی‌گری اخلاق حرفه‌ای بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی(06/0=γ) تأثیرگذار بوده است. نتایج نشان داد، مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان ریشه در حاکمیت اخلاق حرفه‌ای بر بینش، منش و کنش آنان که خود ناشی از وضعیت کانون کنترل (درونی یا بیرونی) افراد دارد. بنابراین اگر معلمان مسئولیت اعمال خود را بپذیرند و موفقیت‌ها و شکست‌ها را به عوامل درونی نسبت دهند، در مسیر اخلاق حرفه‌ای حرکت کرده و نه تنها ملبس به اخلاق در بعد الهی و فردی خواهند بود، بلکه نسبت به دیگران و محیط پیرامون خود احساس مسئولیت خواهند کرد.