فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه استفاده از نشانگرهای زیستی به‌عنوان رویکردی جدید در ارزیابی محیط‌های آلوده به فلزات سنگین موردتوجه قرار گرفته است. این نشانگرها عموماً به‌عنوان یک شاخص مهم در ارزیابی محیط‌زیست شهری مورداستفاده قرار می‌گیرند. این تحقیق با‌ هدف بررسی استفاده از پوست درختان چنار به‌عنوان نشانگر زیستی فلزات سنگین سرب، روی، مس، کروم، نیکل و کادمیوم در شهر تهران صورت پذیرفت. برای این منظور در رویشگاه‌های آلوده و شاهد، با توجه به جهت باد غالب یک ترانسکت انتخاب و نمونه‌برداری از پوست درختان در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی در 3 تکرار انجام پذیرفت و میزان غلظت فلزات سنگین موجود در آنها با استفاده از دستگاه طیف‌سنجی جرمی پلاسمای جفت شده القایی پرکین المر مدل ELAN 6100DRC-e اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که میزان غلظت فلزات سنگین در پوست درختان چنار به ترتیب سرب > کادمیوم >روی > نیکل > مس > کروم می‌باشد. همچنین بین غلظت عناصر در پوست درختان با غلظت آنها در محیط (هوا و خاک) ارتباط معنی‌داری وجود دارد، به نحوی که بیشترین میزان غلظت فلزات سنگین مربوط به فلز سرب و رویشگاه آزادی (منطقه با بالاترین میزان آلودگی) با 12/85 میلی‌گرم بر کیلوگرم و کمترین میزان این عناصر مربوط به فلز کروم و رویشگاه اقدسیه (منطقه شاهد با کمترین میزان آلودگی) با 66/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم است. نتایج این مطالعه نشان داد که درختان چنار پایشگر زیستی مناسبی برای فلزات سنگین بوده و می‌توان از این درختان به‌عنوان شاخص زیستی آلودگی در مناطق آلوده استفاده نمود.