هیدروپلتیک رودخانه‌های آمودریا و سیردریا و کنش‌های ژئوپلیتیکی حوضه آبریز

نویسندگان

1 دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی

3 دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

4 دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

doi
چکیده

مصرف آب در سال‌های اخیر به علل رشد جمعیت، گسترش شهرها و توسعه کشاورزی از افزایش چشمگیری برخوردار بوده است. این مسئله سبب بروز بحران آب، منازعه و کنش بین کشورها درمورد استفاده از آب‌های  مرزی شده است. اختلافات مرزی در زمینه منابع آبی در جغرافیای سیاسی به‌عنوان یک موضوع محوری شمرده می‌شود. نقشه‌های جهان بیانگر عدم انطباق مرزهای سیاسی با منابع و رودهای مرزی هستند و این موضوع باعث ایجاد چالش بین دو یا چند کشور همسایه شده است. ازجمله مناطق چالش‌برانگیز دراین‌خصوص، منطقه آسیای مرکزی است که بر موضوع  استفاده از منابع آبی مشترک دچار اختلاف شده‌اند. این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی تهیه شده است، به بررسی هیدروپلیتیک  رودهای آمودریا و سیردریا در منطقه آسیای مرکزی پرداخته است. سؤال اصلی این پژوهش این است که رودخانه‌های آمودریا و سیردریا چه تأثیری بر کنش‌های ژئوپلیتیکی حوضه آبریز دارد. این پژوهش با روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش گرد‌آوری کتابخانه‌ای تهیه شده است و درپایان، ضمن بررسی مسائل ژئوپلیتیکی به‌وجودآمده در حوضه آبریز رودهای آمودریا و سیردریا تنها راه‌حل این کنش‌ها انجام مذاکرات و همکاری منطقه‌ای بین کشورهای حوضه آبریز با استفاده از الگوی مشارکتی عنوان می‌نماید.