تحلیل تاثیر تکانههای سیاست پولی بر نابرابری درآمد در ایران: کاربرد مدل خودرگرسیون برداری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 استاد اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22091/ise.2025.12776.1027چکیده
کاهش نابرابری درآمدی بهعنوان یکی از اهداف حیاتی توسعه پایدار شناخته میشود. این مطالعه به بررسی تأثیر تکانههای سیاست پولی بر نابرابری درآمدی در ایران طی بازه زمانی ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۱ میپردازد. بدین منظور، از رهیافت خودرگرسیون برداری(VAR) و توابع عکسالعمل آنی استفاده شده است. نتایج نشان داد که تکانه ناشی از رشد نقدینگی در ابتدا نابرابری درآمد را کاهش داده است، اما از دوره سوم به بعد، منجر به واکنشی مثبت و نامطلوب بر نابرابری درآمدی میشود. همچنین، تکانه وارده به نرخ سود بانکی کوتاهمدت در تمامی دورهها واکنشی مثبت از سوی نابرابری درآمد داشته است. از سوی دیگر، تکانه مثبت در نرخ ارز نیز با واکنش مثبت در نابرابری درآمد مواجه بوده است. در حالیکه، تکانه ناشی از رشد اقتصادی در ابتدا باعث افزایش نابرابری درآمد شده، اما پس از مدتی، این اثر معکوس شده و به بهبود توزیع درآمد منجر میگردد. این یافتهها نقش کلیدی سیاستهای پولی را در توزیع درآمد و نابرابری اقتصادی نشان میدهند و میتوانند به عنوان راهنمایی مناسب برای سیاستگذاران اقتصادی مورد استفاده قرار گیرند تا با طراحی و اجرای سیاستهای پولی هدفمند، گامهای مؤثرتری در جهت کاهش نابرابری و تحقق توسعه پایدار برداشته شود.
