کاربرد مفاهیم گراف و حداقل ـ هزینه در توسعه شبکه فضای سبز شهری و بهبود پیوستگی اکولوژیکی سیمای سرزمین (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/jes.2021.293566.1007951چکیده
از جمله چالشهای اساسی پیشروی شهرها به عنوان پیچیدهترین سیماهای سرزمینی، افزایش جمعیت و مصرف زمین و به دنبال آن تغییرات کاربری اراضی و تکهتکهشدگی زمینهای شهری، به ویژه فضاهای سبز و اکولوژیک میباشد؛ که علاوه بر کاهش پیوستگی اکولوژیکی سیمای سرزمین و به خطر انداختن سلامت اکوسیستمها، کیفیت زندگی شهروندان را نیز تحت الشعاع قرار داده است. لذا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و ارتقاء پیوستگی اکولوژیکی شهر تبریز با استفاده از مدلسازی شبکههای اکولوژیک شهری تدوین گردیده است. ابتدا وضعیت پیوستگی اکولوژیکی شهر تبریز با استفاده از شاخصهای پیوستگی (Cohesion و IIC) و نرمافزارهای Fragstats و Conefor مورد ارزیابی قرار گرفت. هر دو شاخص ضمن سنجش پیوستگی اکولوژیکی سیمای سرزمین، مهمترین لکههای سبز کلانشهر تبریز را هم اولویتبندی نمودند. در نهایت با در اختیار داشتن مهمترین لکههای سبز و نقشه کاربری اراضی، کریدورهای بهینه بر اساس لایه مقاوت سیمای سرزمین و تکنیکهای گراف و حداقل هزینه و با استفاده از نرمافزار Linkage Mapper تهیه گردید. نتایج این تحقیق نشان میدهد که با بهکارگیری اصول اکولوژی سیمای سرزمین و مفاهیم موجود در تئوریهای گراف و حداقل هزینه در کنار هم میتوان به شبیهسازی و تجزیه و تحلیل شبکههای اکولوژیک و در نتیجه توسعه مطلوب شبکههای سبز شهری اقدام نمود.