فیزیوگرافی و زمین ریخت شناسی حوضه آبریز سد تبارک واقع در شمال قوچان و تأثیر آن بر نوع رسوبات
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شاهرود، گروه زمینشناسی، شاهرود، ایران
2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، گروه زمینشناسی، مشهد، ایران
doi
چکیده
حوضه آبریز سد تبارک یکی از اصلیترین حوضههای تأمین آب رودخانه اترک بوده، که در شمال شهرستان قوچان واقع شده است. از نظر زمینشناسی، حوضه تبارک جزء حوضه رسوبی کپهداغ محسوب میگردد. مرز حوضه را رشته کوههای اللهاکبر و تاقدیس زوباران تعیین میکنند. این حوضه به دو زیر حوضه زیرآبه و یدک تقسیم میگردد. به طور معمول، به دلیل وجود انواع واحدهای سنگی، و تأثیر رخدادهای تکتونیکی، دو منطقه با حالت دشت در زیرحوضه زیرآبه و یک منطقه کوهستانی در زیر حوضه یدک شکل گرفتهاند. بر اساس خصوصیات فیزیوگرافی، حوضه تبارک یک حوضه متوسط و کشیده محسوب میگردد. ارتفاع میانگین این حوضه 96/1884 متر، و میانگین شیب آن حدود 23 درصد است. به علاوه، حدود 50 درصد از سطح حوضه شیبی بین 20 تا 40 درجه دارد. بنابراین حوضه سد تبارک جزء حوضههای پرشیب منطقه به شمار میآید. در حوضه سد تبارک پدیدههای مختلف زمینریختشناسی همانند خندق، فرسایش شیاری، واریزه، مخروطافکنه و زمین لغزش شناسایی شدهاند. علاوه بر این، بطور عمده تنوع سنگشناسی باعث تشکیل طرحهای زهکشی به شکل دندریتی و داربستی شده است. رخسارههای رسوبی شناسایی شده شامل رخسارههای گراولی (Gcm, Gmm)، ماسهای (Sm) و گلی (Fl, Fr, Fm) میباشد، که نتیجه تأثیر عوامل فیزیوگرافی، زمینریختشناسی و سنگشناسی منطقه مورد مطالعه است.