ملاحظات امنیتی- دفاعی در آمایش سواحل مکران ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی دانشگاه جامع امام حسین (ع)

2 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین مسائلی که در ارائه الگوهای آمایشی توسعه مناطق به آن توجه نمی‌شود یا کم‌تر توجه می‌شود، ملاحظات امنیتی- دفاعی است. درصورت عدم توجه به ملاحظات امنیتی- دفاعی در طرح‌های توسعه، ایجاد امنیت که برای اجرای هر برنامه‌ای لازم است، حاصل نمی‌شود و برنامه‌ریزی را با مشکل جدی روبه‌رو می‌نماید. روش تحقیق این مقاله توصیفی - تحلیلی است. اطلاعات موردنیاز این پژوهش با استفاده از روش کتابخانه‌ای و با مراجعه به منابع معتبر، کتب و مقالات و استفاده از سایت‌های معتبر گرداوری شده است. ابزار تحقیق حاضر، تصاویر ماهواره و نرم‌افزار Arc Gis است. در این تحقیق به تحلیل و بررسی شاخص‌های ملاحظات امنیتی- دفاعی سواحل مکران ایران که درقالب سه گروه از شاخص‌های محیط طبیعی، اجتماعی- اقتصادی و نظامی است، پرداخته شد. نتایج، حاکی از آن است که در شرایط حاضر، کشور ایران باید درابتدای‌امر، در منطقه سواحل مکران، ملاحظات امنیتی- دفاعی را از بعد مسائل نظامی در سرلوحه اقدامات خود قرار دهد تا با این رویکرد، امنیت که لازمه ورود سرمایه‌گذاران و گردشگران به این منطقه است، فراهم تا درنهایت، امنیت پایدار حاصل شود. به‌طورکلی نتایج تحقیق نشان می‌دهد که برای طرح توسعه در منطقه سواحل مکران کشور از راهبردهای توسعه یکپارچه منطقه‌ای (رویکرد شبکه منطقه‌ای به‌جای قطب رشد) استفاده شود؛ چراکه تجمع امکانات و فعالیت‌ها در نزدیکی بندر چابهار در آینده باعث عدم تعادل در منطقه سواحل مکران خواهد شد. در‌پایان، این نکته قابل‌ذکر است که درصورت عدم توجه مدیران و برنامه‌ریزان کشور به مزیت‌های نسبی این منطقه و عدم ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز، بندر گوادر پاکستان به‌عنوان مهم‌ترین رقیب این منطقه می‌تواند از مزیت‌های سواحل مکران ایران به نفع خود استفاده نماید.