نقش لیتولوژی و ساختارهای تکتونیکی در گسترش کارست، تغییر آبدهی و کیفیت چشمههای کارستی منطقه آبگرم قزوین
نویسندگان
1 عضوء هیئت علمی گروه زمینشناسی دانشگاه صنعتی شاهرود و دانشجوی دوره دکتری زمینشناسی مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان
3 عضوء هیئت علمی گروه زمینشناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) و دانشجوی دوره دکتری زمینشناسی مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
doi
چکیده
منطقه مورد مطالعه در 90 کیلومتری جنوب غربی شهر قزوین و در زون ساختاری ایران مرکزی واقع شده است. واحدهای سنگی محدوده مورد مطالعه، تنوع گستردهای از سنگهای کربناته و سنگهای آواری و آذرآواری از سن کامبرین تا الیگو- میوسن را شامل میشوند و دارای گسترش سطحی قابل ملاحظهای هستند. مطالعات انجام شده بر پایه ارزیابی 369 چشمه موجود در منطقه آوج- آبگرم استوار است. از 369 چشمه موجود 23 چشمه از نوع کارستی بوده و در بخش آهکی سازند قم، سازند لار و سنگ آهکهای کرتاسه قرار دارند. تغییرات آبدهی این چشمهها، تحت تأثیر لیتولوژی، موقعیت و میزان شکستگیهای تکتونیکی، شدت کارستی شدن سنگهای کربناته منطقه، میزان بارندگی و همچنین نوع و بزرگی آبخوانی است که این چشمهها را تغذیه میکنند. بر اساس آنالیز شیمیایی صورت گرفته روی پنچ نمونه آب اخذ شده از چشمههای بزرگ کارستی منطقه، تیپ و رخساره آب چشمهها، بیکربنات سدیک و کلروسدیک است. هیدروژئوشیمی آبخوانهای کارستی منطقه، متأثر از قابلیت انحلال سنگهای کربناته سازندهای قم و لار، تغذیه سطحی از سازند قرمز فوقانی و اختلاط با شورابههای عمقی بالارونده در سنگ آهکهای کرتاسه میباشد که منشاء هیدروترمالی برای آن محتمل است.