واکاوی عوامل و پیشران‌های اثرگذار بر توسعه پایدار مناطق شهری قزوین با رویکرد آینده‌نگاری

نویسندگان

1 گروه معماری و شهرسازی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 گروه معماری و شهرسازی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

3 گروه معماری و شهرسازی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.22034/jsc.2024.418341.1742
چکیده

پژوهش حاضر به واکاوی عوامل و پیشران­های اثرگذار بر توسعه پایدار مناطق شهری قزوین با رویکرد تحلیل اثر مبادرت شد تا ضمن بررسی و ارزیابی شاخص­های توسعه پایدار، اثرگذاری و اثرپذیری عوامل مختلف بر فرآیند توسعه پایدار این شهر نیز محقق شود. در این راستا این پژوهش از منظر هدف در رده پژوهش­های کاربردی- توسعه­ای و از منظر روش در دسته روش­های توصیفی- تحلیلی قرار می­گیرد که با رویکردی اکتشافی نسبت به شناسایی عوامل و نیروهای پیشران مبادرت نموده است. شناسایی متغیرها نیز با استفاده از روش کتابخانه­ای و تکنیک­های پویش محیطی (شامل جستجو در اسناد فرادست، مقالات علمی و طرح­های پژوهشی) و جمع آوری اطلاعات و داده­ها با تکنیک دلفی (استفاده از نظرات متخصصان و خبرگان منتخب) از جامعه نمونه 30 نفر از متخصصان مطلع و آشنا با بحث توسعه و ویژگی­های شهر قزوین جمع­آوری شده است. سپس با تکنیک تحلیل اثرات متقاطع یا تحلیل ساختاری در قالب نرم­افزار میک مک تجزیه و تحلیل شده است. نتایج حاصله نشان می­دهد در شرایط کنونی عوامل و پیشران­های مورد بررسی در شهر قزوین شرایط و وضعیت ناپایداری دارند. همچنین مدیریت مناسب حریم، ارتقاء خدمات شهری و توسعه فناوری و شهر هوشمند نسبت به سایر عوامل و پیشران­ها اثرگذاری بیشتری بر توسعه پایدار شهر قزوین دارند. علاوه بر این باتوجه به ظهور و بروز فناوری­های نوین و نسل سوم شهرهای هوشمند در جهان، جایگاه فناوری و شهر هوشمند در شهر قزوین می­تواند جایگاه ویژه­ای داشته باشد و به­ عنوان عامل و پیشران تعیین کنندهای در توسعه آتی شهر باشد.