فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لزوم بررسی و تخمین نشست‌های سطح زمین از مهم‌ترین اصول طراحی تونل‌های کم‌عمق شهری است که در صورت صحت مطالعات می‌توان با اقدامات مقتضی مانع از بروز خسارات بر سازه‌های سطحی و زیرسطحی شد. در این تحقیق چهار مقطع از قطعه شرقی- غربی خط 7 متروی تهران به عنوان مقاطع با استعداد نشست‌های سطحی بیشتر، انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت. این بخش از پروژه مترو، در نهشته‌های آبرفتی جوان تهران قرار داشته و بیشتر شامل خاک‌های ریزدانه است. مسئله نشست زمین لزوماً نیاز به یک طراحی در فضای سه بعدی دارد. لذا نرم‌افزار FLAC 3D برای مطالعه استعداد نشست سطح زمین در طول مسیر تونل مورد مطالعه، انتخاب و استفاده شد. یکی از مهم‌ترین مزایای طراحی‌های سه بعدی، حفاری مرحله‌ای و بررسی اثرات حفر هر مرحله، بر زمین میزبان تونل است. لذا حفاری مرحله‌ای با سیکل پیشروی 5/1 متر تا جایی انجام شد که حفاری‌های جدید تأثیری بر نشست‌های سطحی نقطه منطبق بر ورودی تونل در مدل ساخته شده، نداشته باشد. به‌رغم ناتوانی روش‌های تحلیلی و تجربی در برآورد اثر آب‌های زیرزمینی و اثرات سربار ناشی از سازه‌های سطحی و ترافیک خیابان بر نشست‌های سطحی، به دلیل عدم نصب وسایل ابزارنگاری از روش‌های تحلیلی ساگاستا(Sagaseta)، لوگاناتان و پولوس(Loganathan and Polous)، ورویجت و بوکر(Verruijt and Booker)، بابت (Bobet) و روش تجربی و تصادفی پک (Peck) نیز برای بررسی بیشتر بروز پدیده نشست زمین در مقاطع مورد مطالعه، استفاده شد. پس از به کارگیری روش‌های مختلف برای مطالعه چهار مقطع انتخاب شده می‌توان نتیجه گرفت که نشست سطح زمین (به غیر از مقطع دوم) در حد مجاز می‌باشد.