واکاوی پیامدهای امنیتی و اقتصادی عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه آینده‌پژوهی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی. تهران، ایران.

doi
چکیده

از زمان پایان جنگ سرد، ایالات‌متحده و متحدان غربی آن از طریق نهادهای مختلف سیاسی و اقتصادی هندسه قدرت در جهان را پی‌ریزی و بر آن تسلط یافتند. با این حال، با ظهور اضلاع جدید در هندسه قدرت از جمله روسیه و چین، حاکمیت غرب و سلطه ایالات‌متحده با چالش روبرو شده است. در میان دیگر تلاش‌ها، روسیه و چین در قالب سازمان همکاری شانگهای (SCO) به دنبال دستیابی به امنیت منطقه‌ای، ایجاد یک باشگاه انرژی جدید و کاهش نفوذ ایالات‌متحده در منطقه می باشد. اگرچه سازمان همکاری شانگهای فاقد ظرفیت مادی و سیاسی برای رویارویی مستقیم با منافع ایالات‌متحده است، اما این سازمان به ابزاری مهم برای ایجاد تعادل در برابر ایالات‌متحده و متحدین غربی آن از طریق سیاست‌های موازنه نرم روسیه و چین تبدیل شده است. این پژوهش از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای، ضمن بررسی مختصر سیر تاریخی پیوستن ایران به سازمان شانگهای و دیدبانی نگاه و تحلیل اندیشکده‌های آمریکایی و روسی و نیز اظهارات کارشناسان و تحلیلگران ایران، به واکاوی نقاط قوت و ضعف سازمان شانگهای و فرصت‌ها و تهدیدهای پیوستن ایران به این سازمان می‌پردازد.از مجموع بررسی مصاحبه‌ها و اظهارات کارشناسان مجموعاً 8 نقطه قوت، 7 نقطه ضعف و 22 فرصت در حوزه‌های امنیتی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی از پیوستن ایران به سازمان شانگهای احصا شده است که منجر به افزایش ضریب امنیت اقتصادی و ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران خواهند شد.