آنتی‌دیپلماسی فوتبال در خاورمیانه: چالش ژئوپلیتیک ایران و عربستان

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی گروه علوم انسانی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

3 دانشجوی دکتری روانشناسی ورزشی، گروه علوم رفتاری و شناختی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه تهران

doi
10.30473/jsm.2022.61972.1585
چکیده

در دهه اخیر چالش­ های مذهبی و سیاسی با عربستان و به دنبال آن آتش‌زدن سفارت عربستان در تهران، ورزش جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه فوتبال ملی و باشگاهی را با مشکلات جدید بین‌المللی مواجه کرده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل آنتی‌دیپلماسی فوتبال ایران به‌عنوان چالشی ژئوپلیتیک در تقابل با عربستان سعودی بود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از حیث نحوه گردآوری داده­ ها، کیفی (توصیفی-تحلیلی) از نوع مطالعات کتابخانه ­ای بود. جامعه آماری پژوهش، 54 اثر روابط بین­الملل ورزش و به‌طور خاص دیپلماسی ورزشی منطقه خاورمیانه و نمونه آماری، مطالب درباره آنتی‌دیپلماسی فوتبال ایران، قدرت نرم ایران و عربستان بود. یافته­های پژوهش حاضر نشان داد، تیم‌های ملی عربستان و ایران به‌ترتیب به‌عنوان بازیگران اصلی جهان عرب و خاورمیانه نقش بسزایی در توسعه فوتبال در این منطقه داشته‌اند و بسیاری از دستاوردهای فوتبالی آسیا ازجمله قرارگرفتن روی سکوی قهرمانی در لیگ قهرمانان آسیا و حضور در جام‌جهانی فوتبال، محصول توجه این دو کشور به فوتبال به‌عنوان پرطرفدارترین رشته ورزشی خود بوده است. با توجه به نقش صلح ساز ورزش و به‌طور خاص فوتبال به‌عنوان پرطرفدارترین رشته ورزشی در جهان، این رشته ورزشی در تقابل ایران و عربستان در منطقه خاورمیانه می­تواند ابزاری برای همگرایی و به‌عنوان یکی از کدهای اساسی صلح ساز ژئوپلیتیک دو کشور باشد که با ماهیت نرم خود می­ تواند مسیری دیپلماتیک در بازآزمایی روابط دو کشور بگشاید.