تحلیل میدان تئاتر دهۀ 1390 شمسی ایران بر اساس آراء پیر بوردیو؛ با نگاهی به نمایش خانه.وا.ده
نویسندگان
1 دانشجوی دورۀ دکتری پژوهش هنر، پردیس بینالملل دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/theater.2024.433382.1032چکیده
در مقالۀ حاضر سعی شده است با اتخاذ آراء نظری پیر بوردیو، تحلیلی از فضای گفتمانی شکلگیری زیرمیدان تئاتر دهۀ 1390 شمسی شامل ویژگیهای فرهنگی هنری بر اساس تحلیل نمایش خانه.وا.ده به کارگردانی محمد مساوات، ارائه شود. تأکید این مقاله بر دهۀ 1390 شمسی است، یعنی زمانی که موج تازهای از جریانهای تئاتر به وجود آمد و آثار متفاوتی با دهههای گذشته خلق شد. بر این اساس سعی شده جهت دستیابی به هدف اصلی مقاله و در پاسخ به این پرسش که مهمترین ویژگیها و خصیصههای گفتمانی اثر شاخص میدان تئاتر 90 شمسی کدماند و با بهره از روش تحلیل گفتمان «تئو وندایک» به تحلیل گفتمان نمایش خانه.وا.ده پرداخته شد. یافتههای حاصل از تحلیل گفتمان نشان از شکلگیری ابعاد و سرمایههایی دارد که بارزترین ویژگیهای آنها در مقولاتی همچون؛ اولویت اجرا بر متن، فقدان قهرمان مرکزی، شخصیتپردازی تیپیکال، میزانس پیچیده، دکور مینیمال و صحنۀ خالی، نگاه پدیدارشناسانه به بدن، غلبۀ تئاتر پستدراماتیک و جغرافیای بدون مرز و مکان بروز پیدا کرده است. درواقع، نمایش خانه.وا.ده، جهت القاء، انتقال مفاهیم و گفتمان خاص خود (طرح میدان جدید) علیه دو سطح معنا و استدلال (سنتهای حاکم) نگاشته و اجرا شده است و به مفاهیمی همچون دکور ساده، ضدیت با متن بدون قهرمان و تأکید بر ارزشهای جهانی خارج از جغرافیا چنگ زده است.
