تحلیل بصری نقش سریر پادشاهی در نگارههای شاهنامهی شاه تهماسبی
نویسندگان
1 دانشکده هنر/ نیشابور/ایران
2 دانشکده هنر دانشگاه نیشابور
doi
10.22077/nia.2024.6266.1719چکیده
موضوع جلوس پادشاهان، به دلیل جذابیتهای روایی و بصری خاصاش، در اغلب شاهنامههای مصور مورد توجه نگارگران بوده و با کیفیتهای متنوع به تصویر کشیده شدهاست. شاهنامه تهماسبی، یکی از مهمترین نسخی است که به تصویرسازی این مجلس توجه ویژه داشته و از سریرهای پادشاهی به عنوان نمادی از فرّ و عنصر بصری خاص در تبیین جایگاه پادشاه به خوبی بهره گرفتهاست. هدف از این پژوهش در گام نخست شناسایی ویژگیهای بصری نقوش سریر پادشاهی در شاهنامه تهماسبی و پس از آن تبیین میزان همگامی تصویر با متن است. پرسش ایناست: در تحلیل وجوه بصری نقش سریر پادشاهی در شاهنامه شاهتهماسبی چه ویژگیهایی مشهود است؟ ماهیت این تحقیق توسعهای میباشد و از روش تاریخی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی بهره گرفته شدهاست. یافتههای تحقیق نشان میدهند که گوناگونی فرم و ترکیببندی قرینه، با غلبهی نقشمایههای تزئینی، از ویژگیهای عمده نقوش سریر پادشاهی در شاهنامهتهماسبیاست. در شیوه بازنمایی نقوش سریر تنوع قابلملاحظهای وجود دارد که این امر بر مبنای شواهد موجود از تفاوت در شرح و توصیف پادشاهان در متن ادبی شاهنامه نشأت میگیرد، هر چند که در برخی موارد توصیفی از سریر در متن نیآمده و هنرمند با تخیل خود آن را ترسیم کرده است.