اندازهگیری تاثیر جنگ شناختی بر بازار ارز با استفاده از شاخص رفتار تودهای
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
2 استادیار مهندسی پزشکی، پژوهشکده آماد نیروهای مسلح، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی. تهران، ایران.
doi
چکیده
جنگ شناختی یکی از انواع عملیات روانی است که در آن دشمن به دنبال ایجاد اخلال در قوه شناخت مردم با استفاده از خطاهای شناختی مغز انسان است. در این تحقیق با جمعآوری پرسشنامه، رفتار تودهای به عنوان مهمترین خطای شناختی مورد استفاده در جنگ شناختی در بازار ارز شناخته گردید. با استفاده از این یافته اقدام به تعریف شاخصی جهت اندازهگیری شدت جنگ شناختی اعمال شده و برآورد تاثیر آن بر بازار ارز گردید. همچنین با استفاده از برآورد شدت عملیات روانی در هر دوره، تغییرات نرخ ارز پیشبینی گردید.نتایج مدلهای رگرسیونی نشان میدهد که اگر با اندازهگیری نرخ حقیقی ارز تاثیر تورم ایران و عمده کشورهای طرف تجاری ایران و یا مطرح در تجارت جهانی بر نرخ دلار خنثی شود، و شوک سیاست پولی در ایران نیز کنترل شود، شاخص رفتار تودهای، که در این مقاله به عنوان نماینده شدت جنگ شناختی استفاده شده است، میتواند نزدیک به 50 درصد از تغییرات ماهانه در قیمت دلار را توضیح دهد. نتایج پیشبینیهای انجام شده از حباب روانی نرخ ارز با استفاده از شدت عملیات روانی انجام شده در ماههای قبل، در 45 درصد موارد کمتر از یک انحراف معیار با مقدار واقعی فاصله داشته است. نتایج پیشبینی نرخ ارز نیز در بیش از نیمی از موارد کمتر از ۵ درصد خطا داشتند. این نتایج برای آمادگی در مقابل عملیات روانی دشمن در بازار ارز و طراحی عملیاتهای ضد جنگ روانی کارگشا خواهند بود.
