مطالعه تطبیقی نقوش تزئینی گنبدهای مساجد قبهالصخره بیتالمقدس و شیخ لطفالله اصفهان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی دانشگاه شاهد تهران
2 دانشیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
10.22077/nia.2022.4843.1554چکیده
از جمله اولین بناهای ساختهشده توسط مسلمانان، بنای قبهالصخره در فلسطین است که در قرن اول هجری ساخته شده و دارای تزیینات زیادی است. مسجد شیخ لطفالله نیز از جمله مساجد زیبا و شناختهشده ایران و جهان اسلام است که در قرن یازدهم در اصفهان بنا شده است. این دو بنا دارای تزیینات زیبا و منحصر به فردی در زیر گنبد خود هستند که در نگاه اول بیننده را به خود جلب میکند و در همان نگاه اول میتوان نقاط اشتراکی را بین آنها تشخیص داد. هدف از انجام این پژوهش، شناخت نقوش زیر گنبد این دو بنا و تطبیق آنها با یکدیگر است و در همین راستا به این سؤالات پرداخته شده است: 1- در زیر گنبد مساجد قبهالصخره و مسجد شیخ لطفالله اصفهان، از چه تزییناتی استفاده شده است؟ 2- وجوه اشتراک و افتراق نقوش تزئینی در زیر گنبدهای مساجد قبهالصخره و شیخ لطفالله اصفهان در چیست؟ همچنین در این پژوهش اطلاعات کتابخانهای و دادههای اسنادی و نمونههای پژوهش که شامل دو گنبد مساجد قبهالصخره و شیخلطفالله اصفهان است، با روش توصیفی- تحلیلی با رویکرد تطبیقی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتابج به دست آمده از این پژوهش نشان میدهد که در تزیینات زیر گنبد هر دو بنا، اشاره به اصل توحید، از مهمترین اهداف طراح بوده است و همچنین استفاده از نماد طاووس در هر دو بنا، نکتهای قابل توجه است و حتی میتوان گفت که تزیینات زیر گنبد مسجد شیخلطفالله، تحت تأثیر قبهالصخره بهوجود آمده است و نقاط مشترک زیادی را میتوان در این تزیینات یافت.
