آیندهپژوهی انرژیهای نو در جهان به منظور تحلیل و ارائه راهبردهای مناسب جهت ارتقاء امنیت انرژی ایران
نویسندگان
1 دکتری مدیریت قراردادهای بینالمللی نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد مهندسی سیستمهای انرژی، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
امروزه ارتقاء تکنولوژی انرژیهای نو، اهمیت یافتن ملاحظات زیستمحیطی، تحریک اقتصاد، ایجاد صنایع و مشاغل جدید، منجر به این مساله شده است که کشورهای صنعتی و در حال توسعه، گسترش سهم این منابع انرژی را در برنامههای توسعهای خود قرار دهند. در این میان کشور ایران به عنوان دارنده بیشترین مجموع ذخایر نفت و گاز جهان، باید نسبت به تحولات حوزه انرژی و افزایش نفوذ انرژیهای نو در بازار بیش از سایر کشورها حساسیت داشته باشد؛ تا با طراحی یک برنامه جامع و اتخاذ راهبردهای مناسب، در صدد ارتقاء امنیت انرژی و متعاقبا امنیت ملی کشور برآید. بنابراین در این پژوهش تلاش شده است تا با تکیه بر اصول علم آیندهپژوهی، استفاده از ابزار برنامهریزی مبتنی بر سناریو و به کار بستن روش جیبیاِن، به مقوله آینده انرژیهای تجدیدپذیر و نو در بازار جهانی انرژی و ارائه راهکارهای مناسب در راستای ارتقاء امنیت انرژی کشور پرداخته شود. روش جیبیاِن با تولید و توسعه ماتریس سناریو، از تقابل دو عدم قطعیت بسیار مهم درباره یک موضوع مشخص، چندین چارچوب باورشدنی اما چالش برانگیز برای آن موضوع بدست میدهد. بدین منظور سه سناریو مختلف طراحی شدهاند؛ در سناریو اول نیروهای بازار و توسعه فناوری، در سناریو دوم سیاستهای اعمال شده برای مبارزه با تغییرات اقلیمی و در سناریو سوم رقابتها و تنشهای ژئوپلتیک به عنوان محرکهای اصلی بازار انرژی در نظر گرفته میشوند. در انتها نیز راهکارهای ارتقاء امنیت انرژی کشور در فضای هر یک از این سناریوها و منطبق بر سند ملی راهبردی انرژی پیشنهاد شدهاند؛ همچنین بهمنظور افزایش کارآیی راهبردها، افق کوتاهمدت و بلندمدت برای اعمال آنها در نظر گرفته میشود.
