فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی تغییرات کاربری اراضی و سیمای سرزمین در شهر شاهرود در بازه زمانی 1379 تا 1400 و پیش‌بینی آن برای سال 1410 است. تحقیق حاضر از نظر ماهیت، توصیفی - تحلیلی می‌باشد. داده‌های موردنیاز از تصاویر ماهواره لندست (تصاویر سنجنده +ETM برای سال 1379 و 1389 و سنجنده OLI برای سال 1400) استخراج شد. طبقه‌بندی تصاویر در نرم‌افزارENVI 5.3  با بهره‌گیری از الگوریتم حداکثر احتمال انجام شد و سپس به‌منظور سنجش متریک‌های اکولوژی سرزمین وارد نرم‌افزار FRAGSTATS 4.2 گردید. نتایج تحقیق نشان داد که در دوره مدنظر (1379 تا 1400)، مساحت زمین‌های مرتعی تقریباً ثبات نسبی داشته، کاربری محیط ساخته‌شده 48/2 درصد و کشاورزی و باغی 32/1 درصد در سال افزایش مساحت داشته، درحالی‌که مساحت اراضی بایر، سالانه 03/1 درصد کاهش داشته است که نشان می‌دهد بخش زیادی از این اراضی بایر به نفع اراضی ساخته‌شده (محیط شهری و روستایی)، زراعی و باغی تغییر کاربری یافته‌اند. هر چند در دوره موردبررسی، متریک‌های میانگین مساحت لکه‌ها (MPS) و بزرگ‌ترین لکه (LPI) برای کاربری مرتع، محیط ساخته‌شده و زمین‌های زراعی و باغی بهبودیافته اما تغییرات شاخص مجاورت و پراکندگی (IJI) نشان از گرایش به پراکندگی این کاربری‌ها در طول زمان دارد. در مقیاس کل سیمای سرزمین، کاهش متریک پیوستگی (CONTAG) و مساحت بزرگ‌ترین لکه، افزایش تعداد لکه‌ها (NP) و شاخص تنوع شانون (SHDI) بیانگر آن است که سیمای منطقه موردمطالعه در جهت ازهم‌گسیختگی و پراکندگی تغییریافته است. گسترش فیزیکی شهر شاهرود که بیشتر با الگوی پراکنده رخ‌داده از عوامل اصلی شکل‌گیری چنین وضعیتی در سیمای سرزمین منطقه بوده است.