ارزیابی مبادله جرم عناصر بر اساس معادلات گرنت-گریسنز و روش ایزوکن – طلای پهنه برشی کرویان

doi
چکیده

کانی‌سازی طلا در منطقه کرویان بر اساس مطالعات انجام شده به عنوان تیپ طلای پهنه برشی شناخته شده است. کانه­زایی طلا در این منطقه تحت کنترل عواملی همچون پهنه­های برشی خمیری و دگرسانی هیدروترمال قرار گرفته است. غالب دگرسانی‌ها در منطقه کلریتی- سرسیتی می‌باشند و در بعضی جاها دگرسانی سیلیسی- کربناتی وجود دارد، از این­رو مقایسه اختصاصات ژئوشیمیایی سنگ­های دگرسان شده با غیر دگرسان منطقه کمک می­کند تا بتوان اثرات فرآیندهای دگرسانی بر روی پراکندگی عناصر را ارزیابی و رفتارهای ژئوشیمیایی عناصر مختلف را در این شرایط بررسی نمود. رفتار ژئوشیمیایی عناصر (میزان تحرک‌پذیری و نوع تحرک‌پذیری) می­تواند به عنوان معیاری برای ارزیابی کمی تعیین محدوده­های مرتبط با کانی­سازی محسوب گردد. در روش ایزوکن روندی تعریف می­گردد که در آن متغیرهایی که رفتار غیرمتحرک داشته باشند نسبت به افزودگی و یا شسته شدن تفکیک و شناسایی می­شود. محاسبات عددی صورت گرفته با هدف شناسایی متحرک یا غیر متحرک بودن عناصر در واحدهای سنگی مختلف (توده نفوذی، متاولکانیک‌ها و پهنه برشی) و هم­چنین بررسی نسبت‌های مختلف این عناصر در محدوده‌های دگرسان شده و غیر دگرسان شده نشان داد که عناصر  Al, Tiو به میزان کمتر Na، Cr دارای رفتار غیر متحرک هستند و به عنوان عناصر مبناء انتخاب شده و نمودار تغییر جرم سایر عناصر نسبت به آن­ها ترسیم گشته است. در این میان عناصر As, La, Mo, Ba, Mn و Au در تمامی واحدها افزودگی دارند و عنصر As در واحدهای پهنه­برشی منطقه بیش­ترین عکس­­العمل غنی­شدگی را از خود بروز می‌دهد. عناصرZn, Ca, Sr  و تا حدودی Mg در کلیه واحدهای سنگی دارای روند کاهشی است. نسبت‌های اکتشافی که دورشدگی و نزدیک شدگی به مناطق کانی‌سازی را نشان می‌دهند از نسبت مجموع عناصر غنی شده به تهی شده تشکیل می‌شوند و با این بررسی‌ها می‌توانند به عنوان شاخص‌های اکتشافی تعریف گردند.