‌‌‌‌‌مطالعه تطبیقی نقوش دیواری باغ تاج‌آباد نطنز در مقایسه با دیگر نقوش دیواری عصر صفوی

نویسندگان

1 استادیار باستان شناسی دانشگاه شهرکرد آدرس: شهرکرد، بلوار رهبر، دانشگاه شهرکرد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه باستان شناسی

2 دانشگاه بیرجند. استادیار باستان شناسی

doi
10.22077/nia.2021.4020.1410
چکیده

مجموعه بناهای تاج‌آباد نطنز، از یک باغ و چند بنای برجای مانده از عهد شاه عباس اول صفوی تشکیل شده است. این مجموعه در روستای تاج‌آباد، واقع در جنوب غربی نطنز، قرار گرفته و در دوره صفوی به عنوان باغ و کاخ سلطنتی مورد استفاده بوده است. دیوارنگاه‌های موضوع پژوهش، در تزیین بنای موسوم به هشتی این مجموعه به کار رفته است. با توجه به ناشناخته بودن آرایه‌های یاد شده و به منظور مقایسه نقوش آن با نقوش به کار رفته در دیگر بناها، انجام پژوهش پیشِ رو ضرورت یافته است. بر همین اساس این پژوهش به روشی توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی، به منظور پاسخ‌گویی به سوالاتی همچون چگونگی فرم، محتوا و تکنیک ساخت دیوارنگاره‌های تاج-آباد و چگونگی ارتباط این نقوش با نقوش سایر بناها، انجام شده است. چنان‌چه عمده نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد، دیوارنگاره‌های تاج‌آباد به تکنیک نقاشی کشته‌بری ایجاد گردیده و شامل نقوش گیاهی، جانوری، ختایی و اسلیمی‌ها بوده است. بین طرح، نقش و رنگ دیوار نگاره‌های مذکور با نقوش به کار رفته در سایر دیوار نگاری‌ها هم عصر، تشابهات بسیاری دیده می‌شود. وجود چنین وجوه تشابهی، بی‌گمان از پیروی طراحان از مکتب اصفهان و سبک نقاشی رضا عباسی و تاثیر نقاشخانه‌ها بر هنر این دوره، حکایت دارد.