فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاه‌قلم یکی از شیوه‌های تزئینی فلزکاری و آلیاژی از فلزات نقره، مس، سرب و گوگرد می‌باشد و از آن برای ایجاد سایه‌روشن و جلوه بیشتر نقوش حکاکی‌شده بر روی سطح فلزات استفاده می‌شود. امروزه شهرهای تبریز در استان آذربایجان شرقی و اهواز در استان خوزستان از مراکز اصلی سیاه‌قلم می‌باشند و بیشتر هنرمندان ارامنه در تبریز و اقوام صابئی مندایی در اهواز از قدیم به این صنعت هنری می‌پردازند. در راستای اهمیت موضوع، هدف اصلی، بررسی تکنیک سیاه‌قلم بر روی حکاکی نقره تبریز و آثار صابئین مندایی اهواز و تطبیق نقوش تزئینی هنر دو قوم است و به بیان دیگر در این پژوهش، پژوهشگران به دنبال پاسخ به این سؤالات بوده‌اند که چه نقوشی در آثار سیاه‌قلم ارامنه ‌تبریز و صابئین مندایی اهواز به کار می‌رود؟ و چه وجوه اشتراک و افتراقی بین نقوش تزئینی آثار سیاه‌قلم دو قوم وجود دارد؟ بنابراین اطلاعات پژوهش به شیوه کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی با رویکرد توصیفی- تحلیلی- تطبیقی بررسی شده و نتایج پژوهش نشان می‌دهد در تزئینات آثار سیاه‌قلم ارامنه بیشتر از تزئینات گیاهی و هندسی و ترکیب‌بندی انتزاعی از گیاهان استفاده شده و بیشتر نقوش آثار صابئین مندایی شامل نقوش گیاهی، حیوانی، انسانی می‌باشد که به صورت صحنه‌هایی از مناظر و طبیعت و جغرافیای محیطی این قوم می‌باشند.