آسیبشناسی دانش بومی کاغذسازی سنتی ایران به منظور مطابقسازی با نیازهای جامعهی معاصر
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه فرش دانشکده صنایع دستی
2 دانشجوی دانشگاه هنر اصفهان
doi
10.22077/nia.2022.4434.1483چکیده
کاغذ دستساز میراث سنتی و فرهنگی، ماحصل نبوغ و مهارت کاغذسازان دورههای متمادی است. این هنر دورانی از آوازه بالایی برخوردار بودهاست. تولید و کاربرد کاغذ دستساز امروزه به خصوص در میان هنرمندان بسیار محدود و گاهی فراموش شدهاست. اما برخلاف آنچه در ایران روی داده، درکشورهای دیگر این هنر فراموش نشده و همچنان به رشد خود ادامه دادهاست. از این جهت پژوهش پیشرو با هدف مطالعه و تحلیل وضعیت مطلوب، موجود و آسیبهای وارده به این هنر سعی در پاسخگویی به این سؤال دارد که چگونه میتوان کاغذهای دستساز سنتی را با نیازهای هنرمندان معاصر ایرانی تطبیق داد؟ در این راستا این پژوهش با روش کیفی از نوع توصیفی- تحلیلی با رویکرد آسیبشناسی به جمعآوری دادهها از طریق منابع کتابخانهای و میدانی بهصورتمصاحبه با 11نفر از صاحب نظران و افراد دخیل در این هنر پرداخته است. نتایج حاصله مبین آن است که باگذشت زمان آسیبهایی چون کاهش تولیدکنندگان کاغذ دستساز، کمبود متخصصین کارآمد و گاهی انحصاریشدن آموزش در بین اساتید،کیفیت پایین و بافت نامرغوب، زمانگیر و سخت بودن تولید به روش سنتی، نبود حامیان دولتی و خصوصی به جهت حمایتهای مالی و معنوی باعث دورشدن هنرمندان و کاغذسازان از مصرف و تولید کاغذ دستساز شدهاست. لذا اعمال روشهایی چون معرفی کاغذ دستساز از طرف هنرمندان و اساتید هنر، بازاریابی حضوری، عرضه انبوه به بازار و آشنایی هنرمندان با جنبههای زیباشناسانه و کاربری متنوع کاغذ میتواند در شناخت و توسعه این هنر بین هنرمندان مؤثر باشد. همچنین با درنظرگرفتن استانداردهایی میتوان کاغذهایی با کیفیت، بافت مناسب و ابعاد مورد نیاز هنرمندان را تولید نمود. تکنیکها و تکنولوژی جدید مبتنی بر حفظ اصالت و قواعد هنر سنتیکاغذسازی در سرعت بخشیدن به مراحل تولید و به تبع تولید انبوه و پایینآمدن زمان و قیمت تولید تأثیرگذار خواهدبود. به علاوه برگزاری انجمنها، دوسالانهها، همایشهای کاغذسازی، حمایت سازمانهای دولتی و سرمایهگذاری در این زمینه در انسجام گروه کاغذسازان و هنرمندان برای ارائه آثار خود، ایجاد رقابت و ایدهپردازی تأثیر بسزایی دارند.
