تأملی بر کارکردهای چند ساحتی کاشی نگاره مجلس درویشان در تکیه معاون الملک کرمانشاهان
نویسندگان
1 استاد دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز
2 دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران، تبریز
doi
10.22077/nia.2021.4446.1485چکیده
در این پژوهش یکی از کاشینگارههای تکیه معاونالملک کرمانشاهان با عنوان «مجلس درویشان» مربوط به قرن 14 هـ.ق، مطالعه شده است. در این کاشی نگاره صحنهای مربوط به دراویش و وسائل نمادینی از آنها و وسایل ورزش باستانی و ابزار حرفه کفشدوزی در فضایی شبیه به زورخانه تصویر شده است؛ ظاهراً عناصری نه چندان مرتبط به هم، در این نگاره گرد هم آمدهاند. نگارندگان در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوالات هستند که چه ارتباطی بین دراویش و ابزار و وسایل مربوط به حرفه کفشدوزی و فضای زورخانه است؟ و منظور از این نگاره چیست؟ هدف این پژوهش تفسیر معناشناسی عناصر نگاره، کشف رابطه آنها و کشف دلایل اجرای نگاره است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانهای است. نتیجه بررسیها نشان میدهد که پیشه کفشدوزی یکی از اصناف مورد توجه عجم است؛ از آنجا که جوانمردی از قدیم با تصوف آمیخته بود و رفتار ورزشکاران باستانی مبتنی بر اصول آیین فتوت بوده است، به همین دلیل در این نگاره، مجلس درویشان در فضای زورخانه به تصویر در آمده که شباهت زیادی به تکایای متصوفه دارد و مربوط به تصوف است.