بررسی متغیرهای ساخت بر عملکرد وظیفه‌ای پیچ‌ کپه یاتاقان موتور دیزل دور بالا با روش گشتاور- زاویه

doi
چکیده

پیچ استحکام بالای کپه یاتاقان ثابت (M18×1.5) در موتورهای دیزل دریایی دور بالا تحت بارهای کششی و نوسانی بالایی قرار دارد. این پیچ­ها­ با تحمل نیروهای نوسانی زیاد ناشی از بارهای احتراقی و اینرسی در دورهای بالای 3100 د.د.د، وظیفه نگهداری میل‌لنگ و کپه یاتاقان را با حفظ لقی مجاز یاتاقانی و اعمال نیروی همبندی دقیق بر عهده دارند. در این تحقیق روابط بین گشتاور و نیروی همبندی، مقدار ضریب اصطکاک، اثر تعداد دفعات همبندی و وضعیت یاتاقانی برای پیچ­ ساخته‌شده (با و بدون پوشش) و پیچ­ اصلی مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. همچنین نتایج آزمایش‌ها نشان داد که پیچ­های ساخته‌شده در بالاترین سطح کلاس استانده پیچ و منطبق بر استانده 898 DIN کلاس 9/12 طراحی و ساخته ­شده­اند. فرایند تولید پیچ ساخته‌شده با روش تولید کلگی آهنگری سرد و عملیات حرارتی بعد از نورد رزوه انجام گرفته است. به‌منظور تعیین رفتار و مقایسه عملکرد پیچ‌های ساخته‌شده و اصلی، مقادیر گشتاور اعمالی‌ و نیروی همبندی بر اساس فرایند همبندی با استفاده از آچار گشتاور-زاویه رقمی و لایی نیروسنج اندازه‌گیری شد. درنهایت مقادیر ضریب اصطکاک با استفاده از رابطه موتوش برای پیچ‌های با و بدون پوشش در چند مرحله همبندی، محاسبه و مورد بررسی قرار گرفت. بعلاوه مقدار متوسط ثابت k (ضریب گشتاور) برای پیچ­ها محاسبه شد. در ادامه مقدار لقی یاتاقانی نیز در همبندی واقعی با ریزسنج داخل­سنج اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که حدود 10% از گشتاور اعمالی به نیروی همبندی تبدیل شده و پیچ­های ساخته­شده شرایط عملکرد یکسانی با پیچ­های اصلی را دارا می­باشند. همچنین مقدار انحرافات یاتاقانی مشابه بوده و در محدوده مجاز قرار دارند.