فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در ایران تولید آثار چوبی و هنر‌های وابسته به آن از گذشته تاکنون جایگاه ویژه‌ای بین هنرمندان و صنعتگران داشته است. اما متأسفانه تولید و تزئین برخی از این آثار مانند هنر قاشق‌تراشی، بنا به دلایل گوناگون با افول مواجه شده است. قاشق‌تراشی یکی از هنر‌های سنتی ایران بوده است که در گذشته تعداد زیادی از هنرمندان منبت‌کار در برخی شهر‌ها هم‌چون خوانسار و آباده به این حرفه مشغول بوده‌اند؛ اما در حال حاضر به‌جز چند هنرمند، دیگر کسی به این حرفه مشغول نیست. یکی از شهر‌های معتبر ایران در زمینۀ هنر قاشق‌تراشی خوانسار است که در گذشته کارگاه‌های فراوانی در آن این آثار را تولید می‌کردند. در ارتباط با قاشق‌های سنتی تولید شده در این شهر تاکنون پژوهش مستقل و هدفمندی صورت نگرفته و ضرورت داشت که به این هنر سنتی رو به فراموشی شهر پرداخته شود. بر همین اساس هدف اصلی پژوهش حاضر توصیف و تحلیل هنر قاشق‌تراشی خوانسار است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی و شیوۀ گردآوری اطلاعات در آن شامل مطالعات میدانی، پرسش‌های شفاهی محلی، مطالعات موزه‌ای و مطالعات کتابخانه‌ای است. با توجه به مطالعات صورت گرفته چنین مشخص می‌شود که در خوانسار و حداقل از اوایل دورۀ قاجاریه به بعد، مشابه مراکزی هم‌چون آباده، انواع مختلفی از قاشق‌های چوبی به‌ویژه افشره-خوری‌های زیبا تولید می‌شد. اما شاخصۀ تقریباً متمایز خوانسار نسبت به دیگر مراکز، تولید آثار یک‌تکۀ ساده یا تزئینی می‌باشد که در نتیجۀ آن انواع متعددی از قاشق‌های کوچک و بزرگ با کاربری‌های گوناگون تولید شده است.