بررسی تغییرات آناتومی و بیومتری چوبکششی صنوبر Populus alba) ) تحت اثر تیمارهای خم متناوب، کوددهی نیتروژن و هورمون جیبرلین
نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 دانشگاه تهران
4 دانشگاه تهران
doi
چکیده
صنوبر ازجمله گونههای پرکاربرد در صنعت کاغذسازی میباشد و نیاز به تولید چوب آن بهصورت زراعت چوب و بررسی عوامل مؤثر در ویژگیهای بیومتری الیاف، آناتومی، فیزیکی، شیمیایی چوب آن بسیار حائز اهمیت است. ازجمله عکسالعملهای درختان چوبده ازجمله صنوبر به تنشها و عوامل محیطی، تشکیل چوب واکنشی (چوبکششی) در ساختار چوب آنها میباشد. چوبکششی منبع غنی از سلولز است که میتوان با تولید درختانی با چوبکششی بیشتر، میزان سلولز بیشتری را برای مصارف فراوان سلولز ازجمله تولید کاغذ و یا سوختهای زیستی در اختیار داشت. هدف از این تحقیق، تحریک تشکیل چوبکششی در نهالهای دوساله صنوبر (Populus alba) بهوسیله اعمال خم متناوب، کوددهی نیتروژن (NPK) و هورمون جیبرلین (G) میباشد. اعمال خم بهصورت متناوب یک ماه در یکجهت و ماه بعدی در جهت مخالف در طول فصل رویش، تیمار کود یکبار در اول و یکبار در وسط فصل رویش و تیمار جیبرلین یکبار اوایل فصل رویش اعمال شدند. پس از پایان فصل رویش ویژگیهای رویشی، فیزیکی و آناتومی موردبررسی قرار گرفت. بررسی رنگآمیزی دوگانه سافرانین/آسترابلو در تصاویر مقطع عرضی نمونهها نشان داد که بهطورکلی تیمارهای تحت خم متناوب نسبت به تیمارهای قائم دارای سطح چوبکششی و ضخامت لایه ژلاتینی بیشتری بودند. همچنین، تیمار خم متناوب با NPK+G دارای دانسیته بیشتر، هم کشیدگی طولی بیشتر، هم کشیدگی شعاعی و مماسی کمتر، قطر آوند و درواقع میانگین مساحت آوند کمتر، تخلخل کمتر، طول الیاف و ضخامت دیواره بیشتر، قطر کلی و قطر حفره الیاف کمتری بود. این نتایج اظهار داشت که این تیمار بیشترین اثر را در تحریک چوبکششی داشت و شدت تشکیل چوبکششی در این نمونهها بیشتر بود.