فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش تعداد 116 قطعه ارزشمند و ناشناخته از زربفت‌های صفوی موزه هنرهای تزیینی اصفهان شامل 93 قطعه کوچک با کاربری نامشخص و 23 قطعه در بردارنده کاربری‌هایی همچون پارچه‌ دوردوزی شده، کلاه، کیسه پول، پیراهن، نیم‌تنه و پرده، برای نخستین بار معرفی شده و طرح و نقش‌های به کار رفته در آن به منظور شناخت الگوهای تزیینی حاکم بر آن‌ها، مورد مطالعه قرار گرفته است. عمده‌ترین پرسش مطرح شده در این پژوهش آن است که نوع نقش‌مایه‌ها و نقش‌مایه‌های غالب مورد استفاده در این پارچه‌ها کدام موارد بوده و به چه میزان با نقوش تزیینی به کار رفته در دیگر آثار هنری این عصر مقایسه پذیر است؟ با توجه به تعدد قطعات این مجموعه کم نظیر و عدم شناخت آن در مجامع علمی، انجام پژوهش پیشِ رو که به روش توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی انجام شده، ضرورت یافته است. بر اساس عمده نتایج حاصل از این تحقیق، طرح و نقش‌مایه‌های زربفت‌های مطالعه شده در دسته‌هایی همچون بته جقه، قابی، محرمات، افشان، دسته گل و تک گل تکراری، گل و مرغ، انسانی، هندسی و کتیبه‌ای(خطی) جای می‌گیرد. در این میان نقوش و طرح‌های گیاهی بیش‌ترین و نقوش و طرح‌های هندسی و تا حدودی انسانی کم‌ترین میزان کاربرد را نشان می‌دهد. نقش‌مایه‌های بررسی شده از منظر شیوه طراحی و سبک هنری با نمونه‌های به کار رفته در دیگر رسانه‌های هنری این عصر همچون فلزکاری، جلدسازی، سفال‌گری، کاشی‌کاری، فرش‌بافی، دیگر منسوجات، نگاره‌های کاغذی و دیوارنگاره‌ها، وجوه تشابهه چندی را نشان می‌دهد؛ بر این اساس تشابهات موجود در میان نقوش تزیینی مورد استفاده در هنرهای مختلف این دوره، از وجود روابط تنگاتنگ در میان هنرمندان رشته‌های گوناگون و استفاده از الگوهای تزیینی مشترک، حکایت دارد.