رابطه معنایی هنر سنتی سوزنکاری در پوشش صوفیان اهل فتوت با اذکار و اعداد مقدس

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی طراحی پارچه دانشگاه سمنان.

2 هیأت علمی دانشگاه سمنان. مربی

doi
10.22077/nia.2021.4131.1429
چکیده

هنرسنتی سوزنکاری بر روی پوشش اهل تصوف با وصله و بخیه همراه بوده است و با تغییر تکنیک و نقش، معانی متفاوتی در نوع پوشش ایجاد کرده است. در هنر سنتی هیچ چیزی از معنا تهی نیست. در این میان، بهترین بستر برای تعامل معانی هنر و عرفان، فتوت نامه‌ها بودند و ارتباط نزدیکی بین اهل فتوت و تصوف، برقرار بوده است. هدف پژوهش، ارتباط معنایی هنر سوزنکاری با مسائل فکری و اعتقادی هنرمند در فتوت-نامه‌ها و شناخت نوع سوزنکاری بر جامه‌های اهل تصوف است. سوالات عبارتند از: 1- ارتباط معنایی مابین سوزنکاریها و اسماء الهی و اعداد مقدس بر جامه اهل تصوف در آیین فتوت چیست؟2- طریقه سوزنکاریها، در نوع پوشش‌های اهل تصوف چیست؟ نتایج نشانگر4 نوع از سوزنکاری بر پوشش اهل تصوف می‌باشد. جامه هزارمیخی، تاج غرجق و هزار‌میخی دارای بخیه‌هایی به شکل هندسی و به نام درویش‌دوزی بوده است، بخیه‌های هزارتو در جامه‌ی قریشی، اتصال وصله و پاره در خرقه مرقعه و نعلین و بخیه‌های ضخیم و کشش نخ در خرقه‌ی مفتولی کاربرد داشته است. در رساله خاکساریه و فقریه، که میراث‌دار اهل فتوت‌اند، حرفه سوزنکاری با وصله و بخیه‌ در هر پوشش، همراه با آداب مذهبی به شیوه پرسش و پاسخ، با مفاهیم اخلاقی و عرفانی آمیخته است و بر پایه اسلام و قرآن می-باشد. سوزندوزان، عارفانی هستند که با شهود به رموز و اسماء الهی، از طریق علم حروفیه و شمارش اعداد مقدس، با تکرار در بخیه زدن به صورت اشکال هندسی و وصله‌های چهار گوش، به بیان ذکر پرداخته‌اند و نه تنها اعتقادات خود را در کارشان نشان می‌دهند بلکه آن را نوعی سلوک و طریقتی جهت نزدیک شدن به کمال می‌دانند. در این پژوهش موضوع به روش کیفی، با توصیف داده‌ها و شیوه مشاهده و مطالعه منابع کتابخانه‌ای انجام شده است.