بررسی نقش نشانه ای شمایلهای مقدسین به عنوان عنصر محوری در تصویر سازیهای قرآنی برای کودکان و نوجوانان
نویسندگان
1 ---
doi
10.22077/nia.2021.3115.1287چکیده
گرایش و علاقه جامعه اسلامی به اولیاء الهی و ائمه اطهار خصوصاً در سی سال بعد از انقلاب اسلامی سبب بوجود آمدن آثاری در حوزه های مختلف هنرهای تجسمی گشت که شمایل ائمه اطهار در آنها عنصر اصلی و یا دارای نقش محوری بودند. یکی از حیطههایی که به صورت جدی با شمایل نگاری مواجه بوده و بواقع اصلیترین آن میباشد، حیطه ادبیات کودک و نوجوان و به عبارت دقیقتر تصویر سازی دینی بر گرفته از قصص قرآن و کتب دینی برای کودک و نوجوان بوده است. پیشینه شمایل نگاری در نگارگری ایران، نشان دهنده گرایش به نوعی نماد گرایی در ترسیم شمایلها درگذشته بوده که بازتاب آن در آثار تصویرسازی دینی معاصر نیز دیده شده است. این مقاله با هدف مشخص نمودن ویژگیهای نمادین شمایلهای اولیاء در تصویرسازی از منظر نشانه شناسی به روش کتابخانهای انجام گرفته و در پی پاسخ به دو پرسش بوده 1- تصویرگران از چه ویژگیهای نگارگری و نقاشی ایرانی برای نمادین شدن شمایلهایشان استفاده نمودهاند؟ 2- آیا هنرمندان تصویرگر از ویژگیهای بصری آثار غیر اسلامی برای نمادین ساختن شمایلها بهره بردهاند؟ در نهایت یا توجه به مباحث طرح شده اثبات گردید هنرمندان تصویرگر در شمایل نگاری معاصر همانند پیشینه نگارگری با استفاده از عناصر نمادین و قراردادهای رایج و پذیرفته، آثار اسلامی و غیر اسلامی سعی نمودند ویژگی تقدس و فراواقع به شمایلهایشان بدهند که در این میان فقط آن دسته از آثار نمادگرا که با تکیه بر پیشینه نمادگرایی در حوزه نقاشی ایرانی و توانمندی فنی هنرمند بوجود آمده، قابل طرح بودهاند.
