فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پس چند هزاره تاریخ هنر ایران، آثار شیشه‌ای ارزنده‌ای بر جای مانده و کاسه‌های شیشه‌ای بخشی از این آثار است. مطالعه کاسه‌های شیشه‌ای با تمرکز بر عناصر تشکیل دهنده آن، فرم و تزیینات تحت عنوان ریخت‌شناسی یکی از روش‌های شناخت پیشینه و سیر تاریخی هنر شیشه‌گری ایران است. پژوهش حاضر در پی یافتن پاسخ این پرسش اساسی که کاسه‌های شیشه‌ای ایران به لحاظ ریخت‌شناسانه در طول تاریخ چه تحولاتی را پشت سر گذاشته‌اند؟ نمونه کاسه‌های شیشه‌ای متعلق به دوران پیش و پس از اسلام را مورد مطالعه قرار داده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد کاسه‌های شیشه‌ای پیش از اسلام بی‌رنگ، تقریباً هم‌شکل و نیم‌کروی بوده و با نقوش هندسی و گیاهی تزیین یافته‌اند. در طی قرن‌ها و با برآمدن اسلام شیوه‌های نوین ساخت و تزیین شیشه باعث دگرگونی فرم کاسه‌های شیشه‌ای گشته به طوری‌‌که این کاسه‌ها از تنوع فرم، تزیین و رنگ برخوردار می‌باشند. هنرمند شیشه‌گر علاوه بر نقوش هندسی از انواع نقوش جانوری، گیاهی، انسانی، نوشتاری و غیر هندسی در تزیین کاسه‌های دوران اسلامی بهره برده است. همچنین روش ساخت و تزیین کاسه‌های شیشه‌ای در گذر زمان دچار تحولاتی شده است.