بررسی و تحلیلی بر نقوش تزیینی سنگ قبور شهرستان دره شهر

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشگاه پیام نور تهران شرق

3 کارشناسی ارشد باستان‌شناسی، معاونت ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام

doi
10.22077/nia.2020.2549.1223
چکیده

برای آشنایی با یک جامعه، شناخت فرهنگ، روابط انسانی، ریشه‌های فرهنگی، روحیات و آداب، رسوم و سنن یک ملت ضروری است. برای رسیدن به این مقصود، مراجعه به میراث هنری عوام که از تجربه‌های جمعی و زندگی واقعی سازندگان آن به ثمر می‌نشیند، بسیار کارآمد و راهگشا خواهد بود. در این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد مردم‌شناسی فرهنگی یا قوم‌نگاری، تزیینات سنگ‌قبور شهرستان دره‌شهر با اهداف شناسایی سبک هنری آنها و کشف لایه‌های پنهان سنت‌های مادی و رفتاری ساکنان گذشتۀ این منطقه مورد مطالعه قرار می‌گیرند. بر این اساس سؤالات اصلی پژوهش عبارتند از؛ 1: سبک هنری اجرای نقوش تزیینی سنگ‌قبور شهرستان دره‌شهر چیست؟ 2: سنت‌های مادی و رفتاری ساکنان گذشتۀ شهرستان دره‌شهر چه بوده است؟ برآیند پژوهش نشان می‌دهد که سبک هنری اجرای نقوش تزیینی سنگ‌قبور شهرستان دره‌شهر، سبک هنری عوام یا واقع‌گرا است و بر اساس همین سبک که وابسته به پیکره‌های اجتماعی آن جامعه و برخواسته از واقعیات زندگی است، سنت‌های مادی این شهرستان شامل ابزارآلات مادی آنها چون؛ تفنگ، خنجر، شانه‌های یک طرفه و دوطرفه، شانۀ قالیبافی، دار قالی، قلیان، مهر و تسبیح، آفتابه، قیچی و حیواناتی چون اسب، بز و سگ و سنت‌های رفتاری آنان نیز انجام اموری چون شکار، گله‌داری، مبارزه با نیروهای طبیعت، میهمانداری، رقص آیینی، قالیبافی و عمل به اصول دینی است که می‌بایست هر فرد ایلی و عشایری منطقه متناسب با جنسیت خود و برای کسب وجه اجتماعی، خود را به این داشته‌های مادی و رفتاری توانمند سازد.