باکلان بزرگ (Phalacrocorax carbo) پایش‌گر آلودگی فلزات سمی در ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ حرا

نویسندگان

1 کارشناس ارشد محیط‌زیست، گروه محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر

2 استادیار گروه محیط‌زیست و رئیس دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ملایر،

doi
10.22059/jes.2016.57129
چکیده

فلزات سنگین از مهم‌ترین آلاینده‌های محیط‌زیستی به شمار می‌روند که از طریق مناطق ساحلی و رودخانه‌ها وارد دریا می‌شوند و از طریق زنجیرۀ غذایی در بدن آبزیان تجمع می‌‌یابند. پرندگان در مقایسه با سایر مهره‌‌داران نسبت به آلودگی‌‌های محیط‌‌زیست حساسیت بیشتری دارند. هدف از این مطالعه،اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین (کادمیوم، نیکل و سرب) در بافت عضله، کلیه و کبد باکلان بزرگ و بررسی تأثیر دو فاکتور سن و جنس در روند تجمع این فلزات در بافت‌‌های مختلف است‌‌. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین غلظت در هر سه اندام متعلق به فلز سرب و کمترین غلظت، متعلق به فلز نیکل است‌‌. همچنین، بیشترین تجمع فلزات سنگین در بافت کلیه و کمترین تجمع فلزات در بافت عضله است‌‌. نتایج بررسی دو فاکتور سن و جنس در روند تجمع فلزات سمی در اندام‌‌های باکلان نشان داد که فاکتور سن در روند تجمع فلزات کادمیوم و نیکل و فاکتور جنس در روند تجمع فلزات نیکل و سرب در اندام‌‌های باکلان بزرگ تأثیر‌‌گذار است‌‌. به نظر می‌‌رسد آلودگی فلزات سرب، کادمیوم و نیکل در ذخیره‌‌گاه زیست‌‌کرۀ حرا برای باکلان بزرگ در حدی نیست که سبب تغییرات رفتاری یا کاهش تولید‌‌مثل شود.