تأثیر زمان پرایمینگ بنه با سطوح مختلف جیبرلیک اسید بر صفات کمی و کیفی زعفران زراعی (Crocus sativus L.) در سال اول
نویسندگان
1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری اگروتکنولوژی، فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 دانش آموخته دکتری زراعت، اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22048/jsat.2026.558779.1576چکیده
یکی از روشهای بهبود تولید و کنترل گلدهی در گیاهان، کاربرد تنظیمکنندههای رشد مانند جیبرلیک اسید است. به منظور بررسی اثر زمان پرایمینگ بنههای زعفران با جیبرلیک اسید (GA3)، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در سال 1402 به اجرا درآمد. دو زمان کاشت (اواخرخرداد، اواخر شهریور) و چهار سطح جیبرلیک اسید (0، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ پی پی ام) به صورت پرایمینگ بنه به عنوان تیمار مدنظر قرار گرفتند. صفات مورد ارزیابی تعداد جوانه، زمان تا آغاز جوانهزنی، تعداد گل، زمان تا آغاز گلدهی، ضریب تبدیل جوانه به گل، وزن خشک کلاله و صفات کیفی کلاله زعفران اندازهگبری شدند. نتایج نشان داد که پرایمینگ بنه های زعفران با ۱۰۰ پی پی ام جیبرلیک اسید در اواخر خرداد بهطور معنیدار (α=۱٪) تعداد گل، ضریب تبدیل جوانه به گل، وزنتر کلاله، وزن خشک کلاله، کروسین و سافرانال را افزایش داد اما پرایمینگ بنه در اواخر شهریور با ۲۰۰ پی پی ام جیبرلیک اسید منجر به افزایش معنیدار (α=۱٪) تعداد جوانه، تعداد گل، طول کلاله، وزنتر کلاله و وزن خشک کلاله و کاهش معنیدار (α=۱٪) زمان تا آغاز گلدهی و زمان تا آغاز جوانهزنی شد، گرچه در برخی صفات با سطح ۴۰0 پی پی ام در یک گروه آماری قرار گرفتند. بهطورکلی نتایج این آزمایش نشان داد که اولاً پرایمینگ بنه در اواخر خردادماه با سطوح کم جیبرلیک اسید بهتر است اما پرایمینگ بنه در اواخر شهریورماه با سطوح بالاتر مفید است ثانیاً پرایمینگ بنه در اواخر خردادماه و سطح ۱۰۰ پی پی ام هورمون میتواند علاوه برافزایش صفات عملکرد میزان کروسین و سافرانال را افزایش دهد درحالیکه پرایمینگ بنه در اواخر شهریورماه علاوه بر افزایش صفات عملکرد میتواند زمان تا آغاز گلدهی و جوانهزنی را در سال اول کاهش دهد.