بررسی تناسب مناطق زیر کشت گندم در ایران با نیاز آبی و عملکرد گندم با رویکرد آب مجازی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست، دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران

2 دکترای برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست، دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران

3 استادیار گروه برنامه‌ریزی، مدیریت و آموزش محیط‌زیست، دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران

doi
10.22059/jes.2015.55895
چکیده

به‌رغم وجود محدودیت و تنش آبی در کشور استفادۀ بهینه از منابع آب در ایران صورت نمی‌گیرد. عمده‌ترین مصرف‌کننده، با مصرف بیش از 90 درصد از آب استحصال‌شدۀ کشور، بخش کشاورزی است. ازاین‌رو نبود مدیریت صحیح مصرف آب در این بخش می‌تواند به منابع آب کشور آسیب وارد کند. یکی از روش‌های کاهش مصرف آب در این بخش، توجه به میزان آب مجازی محصولات در انتخاب محصول مناسب در هر منطقه است. آب مجازی مقدار آبی است که برای تولید هر محصول صرف می‌شود. عمده‌ترین محصول کشت‌شده در کشور گندم است. با توجه به اهمیت و مصرف زیاد این محصول در کشور انتخاب مناطقی با کمینۀ نیاز آبی سبب کاهش در مصرف آب در بخش کشاورزی خواهد شد. میزان آب مجازی گندم در هر استان حاصل تقسیم نیاز خالص آب برای کشت بر عملکرد آن در هر استان است. در این تحقیق عملکرد گندم، میزان آب خالص مورد نیاز برای کشت، میزان آب مورد نیاز برای آبیاری و سطح زیر کشت در هر استان بررسی و با مقایسۀ این ارقام در هر استان مکان‌های مناسب برای کشت این محصول پیشنهاد شده است.