نقش نوآوری در توسعه کسب وکارهای صنایع تبدیلی و فرآوری زعفران
نویسندگان
1 استاد، گروه اقتصادکشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
2 دانشجوی دکتری اقتصادکشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران.
3 پژوهشگر پژوهشکده زعفران، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.
4 دانشجوی دکتری اقتصادکشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران.ن.
doi
10.22048/jsat.2025.503573.1556چکیده
توسعه نوآوریهای مؤثر در کسبوکارها به دلیل سطح بالای عدم قطعیت و پیچیدگیهای موجود، بهعنوان یک چالش اساسی شناخته میشود. تحولات سریع تکنولوژیکی و ضرورت نوآوری موجب تغییرات گستردهای در کسب و کارهای مختلف در سطح جهانی گردیده است. کسبوکارهای کشاورزی، بهویژه در بخشهای تولید، فرآوری، بستهبندی، توزیع و بازاریابی، اجزای مختلف زنجیره ارزش را به یکدیگر متصل میسازند و در این میان، صنعت زعفران با ویژگیهای خاص خود، جایگاه مهمی در این فرآیند دارد. عوامل متعددی بر موفقیت یا عدم موفقیت کسبوکارهای صنایع زعفران تأثیرگذار هستند و در این بین، نوآوری بهعنوان رکن اصلی توسعه اقتصادی و راهبردی جهت ارتقاء کسبوکارهای صنایع زعفران شناخته میشود. پژوهش حاضر به بررسی نقش نوآوری در توسعه کسبوکارهای صنایع تبدیلی و فرآوری زعفران در استان خراسان رضوی پرداخته است. جامعه آماری مطالعه، شرکتهای فرآوری کننده زعفران استان خراسان رضوی میباشند که برای این منظور 120 شرکت با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای بهعنوان نمونه پژوهش در سال 1403 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که نوآوری فناوری بر نوآوری محصول، فرآیند و بازار تاثیر مثبت دارد، همچنین تاثیر مثبت نوآوری تحقیق و توسعه بر نوآوری محصول، فرآیند، سازمان و بازار تایید شد. در نهایت نیز نتیجه گرفته شد که نوآوری محصول و نوآوری فرآیند اثر مثبتی بر توسعه کسبوکارهای صنایع تبدیلی و فرآوری زعفران دارند. بر این اساس، پیشنهاد میشود که شرکتها با بهرهگیری از فناوریهای بومیسازیشده مانند خشککنهای خورشیدی و توسعه همکاریهای تحقیقاتی با دانشگاههای منطقهای، محصولات نوآورانه با ارزش افزوده بالا تولید کنند. همچنین، تقویت زیرساختهای بستهبندی هوشمند و بازاریابی دیجیتال میتواند مسیر توسعه پایدار و صادراتمحور این کسبوکارها را هموار سازد.
