مدل مدیریت کارآمد ناآرامی های اجتماعی براساس نقش سرمایه اجتماعی در شهر کرمان: کاربست عملی جهاد تبیین براساس منویات مقام معظم رهبری در حل مسائل اجتماعی
نویسندگان
1 مدیر دبیرستان، آموزش و پرورش ناحیه 2 کرمان، کرمان، ایران.
2 عضو گروه جامعهشناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران (نویسنده مسئول).
doi
10.22034/scs.2025.518340.1688چکیده
ناآرامیهای اجتماعی به دلایل گوناگونی در هر کشوری رخ میدهد. هدف پژوهش حاضر بررسی درک معنایی و تفسیر دانشجویان مدیریت بحران و مسئولان ذیربط بهمنظور توسعه مدل دادهبنیاد مدیریت ناآرامیهای اجتماعی با تمرکز بر نقش سرمایه اجتماعی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و بهلحاظ روش، توصیفی و از نظر نوع مطالعه از نوع پژوهشهای کیفی مبتنی بر روش دادهبنیاد است. مشارکتکنندگان در پژوهش را 20 نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت بحران دانشگاه آزاد کرمان و 5 نفر از مسئولان مدیریت بحران استان کرمان را تشکیل میدهند. شیوه نمونهگیری بهصورت هدفمند میباشد. از مصاحبه نیمهساختاریافته بهعنوان ابزار گردآوری دادهها استفاده شده است. برای رسیدن به معیار قابلیت اعتماد از سه روش: کنترل یا اعتباریابی توسط اعضا، مقایسههای تحلیلی و استفاده از روش ممیزی بهره گرفته شد. یافتهها نشان میدهد که عوامل مهم در بروز ناآرامیهای اجتماعی شامل سرمایه اجتماعی، کارآمدی اقتصادی و پاسخگویی دولت است که عوامل زمینهای همچون احساس محرومیت نسبی و التزام عملی به اسلام و عوامل مداخلهگر مانند زیرساختهای مشارکتی و امید به آینده نقش دارند. همچنین، جهاد تبیین بهعنوان راهبرد اصلی و بحرانهای اقتصادی و اجتماعی بهعنوان پیامدهای ناآرامیهای اجتماعی معرفی میشوند. نتیجهگیری حاکی از آن است که جهاد تبیین، با رویکرد مدیریت انقلابی و جهادی و بهرهگیری از توانمندیهای اعتقادی، علمی و عملی، میتواند سرمایه اجتماعی را تقویت و بهعنوان ابزار مهم در مدیریت ناآرامیهای اجتماعی و اغتشاشات مورد بهرهبرداری قرار گیرد.