فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر نظم و بنیان دینی جامعه ایران در پی انقلاب اسلامی به­تدریج سبب شکل­گیری الهیات تمدنی برای نیل به تمدن نوین اسلامی شد. پیش از انقلاب، الهیات تمدنی که مدون و صورت­بندی­شده نبود، به­صورت ملی­گرایی افراطی، باستان­گرایی، وارداتی، سکولار و غرب‌محور فهم می­شد. این مقاله مترصد واکاوی انگاره الهیات تمدنی است که در رویکرد و اسناد برنامه­های راهبردی پیش و پس از انقلاب اسلامی خود را نشان می­دهد. بر‌این‌اساس، رویکرد نظری مقاله مستخرج از مبانی بومی و اسلامی است. نویسنده با استفاده از روش پژوهش اسنادی و سندپژوهی و با استفاده از روش نمونه­گیری تمام­شماری و سپس هدفمند، به تحلیل 37 سند راهبردی پرداخته است و گزاره­های معطوف به الهیات تمدنی در آنها را تحلیل کرده است. درمجموع، یافته­ها حول دو محور ارائه شده­اند: 1- بررسی تجربی در لایه توصیفی شامل تحلیل گزاره­های اسناد برنامه­های راهبردی (چرخش از الهیات انفعالی سکولار به الهیات متعالیِ سازنده)؛ 2- بررسی نظری ـ معرفتی در لایه تحلیلی. در پایان، نتیجه­گیری بر اساس ظرفیت رویکرد تمدن­باورانه پس از انقلاب اسلامی (بررسی ادوار دولت­ها) انجام شده است.