بررسی مقایسه‌‌ای کیفیت خیابان‌‌های شهری تهران بر اساس معیارهای خیابان ممتاز (مطالعۀ موردی: خیابان‌‌های انقلاب، ‌کشاورز و فاطمی)

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی محیط‌زیست دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی دانشکدۀ شهرسازی دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی محیط‌زیست دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران

4 کارشناس ارشد مهندسی طراحی محیط‌زیست دانشگاه تهران، مربی گروه مهندسی فضای سبز دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22059/jes.2015.53915
چکیده

انسان از آغاز شهرنشینی همواره کوشیده است تا کیفیت زندگی در محیط‌زیست خود را بهبود بخشد. خیابان‌‌‌های شهری یکی از مکان‌‌هایی است که عموم مردم به آن دسترسی دارند و کیفیت آن، نقش بسزایی در بالارفتن کیفیت زندگی شهروندان دارد. همچنین، خیابان‌‌های شهری از مهم‌‌ترین فضاهای عمومی شهری‌اند که بستر فعالیت‌‌های انسانی و تعاملات اجتماعی را فراهم می‌کنند و بی‌توجهی به کیفیت آن‌‌ها سبب کاهش حضور شهروندان در این فضاها می‌‌‌شود. هدف کلی از پژوهش حاضر، به دست آوردن عوامل تأثیرگذار در دستیابی به خیابان‌‌های ممتاز شهری و تعیین میزان اهمیت نقش هر یک از این عوامل و بررسی آن‌‌ها در سه خیابان شهری انقلاب، فاطمی و کشاورز است. روش تحقیق این پژوهش توصیفی‌‌- تحلیلی و مبانی نظری و شناخت عوامل و مؤلفه‌‌های تأثیرگذار آن بر اساس مطالعات کتابخانه‌‌ای و رویکرد دلفی انجام گرفته است. تعیین میزان اهمیت عوامل تأثیرگذار بر اساس نظر متخصصان (34 نفر از اعضای هیئت علمی و کارشناسان متخصص که در حوزۀ برنامه‌‌ریزی شهری، طراحی محیط‌زیست، طراحی فضای سبز و مهندسی محیط‌زیست تخصص داشته‌‌اند) و جمع‌آوری اطلاعات از خیابان‌‌های مورد مطالعه از طریق برداشت میدانی و تکمیل 100 پرسش‌نامه در هر خیابان، از شهروندان حاضر در آن‌‌ها نظیر عابران و مغازه‌‌داران انجام شده است. همچنین، به منظور ارزیابی نهایی و تحلیل داده‌‌ها از روش AHP و طیف لیکرت بهره گرفته شده است. در نهایت، ارزیابی‌‌ها و نتایج تحلیل داده‌‌ها نشان داد که خیابان کشاورز با کسب میانگین امتیاز 207/0 در مقایسه با خیابان‌‌ فاطمی با میانگین امتیاز 165/. و خیابان انقلاب با میانگین امتیاز 154/. از کیفیت مطلوب‌تری برخوردار است. در انتها نیز پیشنهادها و راهبردهایی به منظور ارتقای کیفیت خیابان‌‌های مورد مطالعه ارائه شده است.