شناسایی منشأ هیدروکربنهای نفتی به رسوبات سطحی جنگلهای مانگرو تنگۀ خوران- خلیجفارس
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه محیطزیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار، گروه محیطزیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشجوی دکتری، گروه محیطزیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jes.2014.53007چکیده
خلیجفارس یکی از بدنههای مهم آبی در دنیاست که در منطقۀ فلات قاره قرار دارد. این منطقه از نظر تولید و صادرات نفت و فرآوردههای نفتی به شدت توسعه یافته است. از این رو اکوسیستمهای منطقۀ خلیجفارس از قبیل جنگلهای مانگرو و آبسنگهای مرجانی همواره در معرض آلودگی ناشی از ریزشهای نفتی قرار دارند. جنگلهای مانگرو به علت خصوصیات طبیعی ویژه، در میان محیطهای ساحلی بیشترین حساسیت را در برابر آلودگی نفتی نشان میدهند. هیدروکربنهای محیط میتوانند مدرکی مستدل از شدت آلودگی نفتی و وضعیت ژئوشیمیایی محیط رسوبگذاری را در اختیار ما قرار دهند. هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای (PAHs) و آلکانهای نرمال (n-alkanes) بهمنزلۀ دو دسته از نشانگرهای زیستی مولکولی معمول و پرکاربرد برای تعیین منشأ مواد آلی به کار میروند. در مطالعۀ حاضر، غلظت و منشأ هیدروکربنهای آلیفاتیک و آروماتیک در رسوبات سطحی جمعآوریشده از جنگلهای مانگروی منطقۀ تنگۀ خوران ارزیابی شد. در این تحقیق 17 نمونۀ رسوب سطحی (0- 5 سانتیمتری) از منطقۀ مورد مطالعه جمعآوری شد. به منظور استخراج مواد آلی از نمونهها، از دستگاه سوکسله و حلال دیکلرو متان استفاده شد و نمونهها پس از استخراج با دستگاه GC-MS آنالیز شدند. در کار حاضر، آلکانهای نرمال محدودۀ کربنی (n-C14-n-C33) و 23 ترکیب از ترکیبات هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای بررسی شدند. غلظت کلی آلکانهای نرمال در این تحقیق (میانگین ± خطای استاندارد) µg/g334±2802 (وزن خشک) و غلظت کلی هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای، µg/g267/0±918/1 (وزن خشک) به دست آمد. شماری از نسبتهای تشخیصی پرکاربرد برای تعیین منشأ هیدروکربنها در منطقه استفاده شد که بر اساس آن ورود هیدروکربنها به منطقه از منشأ تلفیقی از منابع بیوژنیک و مواد نفتی تشخیص داده شد.