ارزیابی ریسک ویژه زمین لغزش در بخشی از البرز جنوبی
نویسندگان
1 1- عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
doi
چکیده
گرچه اغب نمیتوان مانع از وقوع رخدادهای طبیعی مانند زمینلغزش شد، اما با شناخت، ارزیابی و مدیریت جامع ریسک زمین لغزش میتوان خسارات و آسیبها را در حد قابل قبولی کاهش داد و امکان استفاده بهینه از زمین را فراهم کرد. در این مقاله ریسک ویژه زمین لغزش در بخشی از دو حوزه هراز و دماوند از حوزه های واقع در البرز جنوبی ارزیابی شده است. ریسک ویژه زمین لغزش، عبارت از درجه آسیبپذیری مورد انتظار ناشی از وقوع رخداد لغزش زمین است. در این تحقیق اجزای اصلی ریسک پذیر شامل؛ تراکم جمعیت، سازهها، منابع طبیعی و کشاورزی در منطقهای است که بالقوه به وسیله خطر زمینلغزش تهدید میشود. درارزیابی خطر لغزش زمین که از اجزای اصلی معادله ریسک میباشد، از شاخص آماری فراوانی زمینلغزش در منطقه و ضریب اهمیت نسبی عوامل استفاده شده است. دو شاخص شعاع تأثیر لغزش و فراوانی اجزای آسیبپذیر در ارزیابی و وزن دهی اجزای آسیبپذیر که جزء دوم معادله ریسک میباشند مورد استفاده واقع شده اند. ترکیب وزنها و ساخت نقشههای وزنی خطر، آسیبپذیری و ریسک با استفاده از مدل همپوشانی شاخصهای چند کلاسه انجام شده است. این مدل، عملگری افزایشی است، و وزن زیاد در پیکسلهای خروجی آن، بیانگر حساسیت زیاد آن (تا بیش از دو برابر) نسبت به وزن زیاد در پیکسلهای مشابه در عملگرهای کاهشی است. بنابر این کاربرد نتایج این مدل در طرحهای توسعه و آمایش سرزمین خاص کاربریهای حساس است. نقشه ریسک ویژه منطقه، سطح آسیب پذیری مجموع عوامل آسیب پذیر در هر نقطه را، بالقوه برای طراحان طرحهای توسعه و سرمایهگذاران محلی و منطقهای نشان میدهد و پیش بینی افزایش زیان و آسیبپذیری را به طور کیفی در تغییر کاربریها یا تغییر فراوانی منابع برای کاربران ممکن می سازد.
