مروری بر پوشش‌های محافظتی در برابر پرتو ایکس با استفاده از مواد معدنی در کاربردهای پزشکی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

2 دانشیار، دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

3 دانشیار، دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد

4 استادیار، دانشکده فیزیک، دانشگاه یزد

doi
چکیده

انسان با پیشرفت فناوری همواره در برابر خطرات ناشی از پرتو به خصوص پرتو یون‌ساز ایکس و گاما قرار دارد. از پرتو ایکس در بخش‌های مختلفی اعم از پزشکی، صنعتی و کشاورزی استفاده می‌شود. از آن‌جایی که بیشترین کاربرد پرتو  ایکس در بخش پزشکی ا‌ست، بسیاری از افراد از جمله بیماران و پزشکان و کارکنان بیمارستان در برابر خطرات ناشی از این پرتو  قرار دارند. تاکنون تلاش‌های بسیاری برای محافظت این افراد صورت گرفته که استفاده از کابین‌ها و منسوجات پوشش داده شده با مواد سربی یکی از این موارد است. محققان بنا به دلایلی همچون سمی‌بودن، سنگینی، انعطاف‌پذیر‌نبودن و غیره درصدد جایگزینی سرب هستند. در این مقاله، به بررسی مواد معدنی همچون باریم، تنگستن، بیسموت و قلع که به عنوان جاذب پرتوهای یون‌ساز مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، پرداخته شده است. نتایج محققان نشان داد که این مواد می‌‌توانند با وزنی کمتر، زیست‌سازگاری و انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به سرب، پرتوهای ایکس را تا حد قابل قبولی تضعیف سازند. هم‌‌چنین، میزان جذب پرتو ایکس به اندازه ذره ماده معدنی، ضریب تضعیف ماده و ضخامت ماده جاذب بستگی دارد. در این مقاله، انواع مواد معدنی جاذب پرتو ایکس و مقایسه آن‌‌ها با سرب به طور اجمالی مورد بررسی قرار می‌‌گیرد.